Verschenen in het magazine van Januari 2018
1 Januari 2018 //
Peter Ooms
De risico’s van ‘initial coin offerings’
Lige Advocaten waarschuwt particulieren en bedrijven om niet mee te stappen in de golf van initial coin offerings (ICO’s) die nu ook in ons land plaatsvindt. Er zijn te veel onbekende factoren die een reëel risico inhouden dat de investering verloren gaat.

Ruilmiddel voor een dienst

“Waarom kiezen bedrijven om via een initial coin offering een cryptotoken uit te geven en waarom gebruiken ze geen klassieke financieringsmethodes? Het antwoord is eenvoudig: ze hopen op een snelle waardestijging van hun token in navolging van de bitcoin”, zegt Anneleen Vander Elstraeten, partner van advocatenkantoor Lige. Zo’n token dient in de eerste plaats als ruilmiddel voor een dienst, gewoonlijk in de sfeer van technologie en specifiek voor toepassingen met blockchains. Ze zijn ook alleen te krijgen via de omweg van cryptomunten zoals bitcoin of ether, net omdat je tokens niet rechtstreeks kan aankopen met bijvoorbeeld euro’s of dollars.

 

Anonieme investeerder

Op de vorige pagina leest u hoe Stampify tokens (of stamps) uitgeeft om gebruikers straks toe te laten zijn notuleringsdienst in een blockchain te hanteren. Maar het bedrijf wil het opgehaalde kapitaal ook gebruiken om de software te ontwikkelen. “In sommige gevallen is er zelfs helemaal geen band tussen de ICO en de dienst van het bedrijf. Tegelijk zijn er voorbeelden van tokens die wel heel erg op aandelen aan toonder lijken, inclusief stemrecht. Het lijkt erop dat bedrijven voor een ICO kiezen net om toegang te krijgen tot een ongecontroleerde financiële omgeving waarin de investeerder anoniem kan blijven”, zegt Céline van Aalst, advocaat bij Lige. Zij heeft de research naar het thema uitgevoerd.

 

Fraudegevoelig

De redenen die start-ups gewoonlijk inroepen om een ICO te starten, is de mogelijkheid om zeer snel en zonder veel rompslomp heel veel kapitaal op te halen. Die snelheid is mogelijk omdat de ICO’s die we nu kennen zich helemaal niets aantrekken van de klassieke procedures, zoals het publiceren van een prospectus voor de gereglementeerde markt. De uitgevers van tokens beperken zich gewoonlijk tot een white paper met de basisinformatie. Volgens de advocaten van Lige is dat net het probleem met de ICO’s. Anneleen Vander Elstraeten: “Door dat gebrek aan regels, wordt fraude heel gemakkelijk. De eerste voorbeelden daarvan zijn al naar buiten gekomen. Voor mij is er ook een principiële reden: bij een ICO komen altijd bitcoins of andere cryptomunten te pas, die vaak gelinkt zijn aan witwaspraktijken of criminaliteit.”

 

Regels voor ICO’s

“Daarnaast waarschuwen de toezichthouders van de financiële sector in Europa én in België voor de lakse interpretatie van de verplichtingen rond ICO’s. Voor de Europese toezichthouder ESMA (European Securities and Markets Authority) is het duidelijk dat er geen aparte regels moeten komen voor ICO’s, maar dat bedrijven die een ICO uitvoeren onder de bestaande wetgeving voor kapitaaltransacties vallen, zoals een IPO (Initial Public Offering). De Europese toezichthouder heeft een lijst gepubliceerd met regels die ook voor ICO’s van toepassing zijn: de prospectusrichtlijn, MiFID (Markets in Financial Instruments Directive), AIFMD (Alternative Investment Fund Managers Directive), enzovoort. Daar komen nog een aantal Belgische vereisten bovenop, zoals de verplichting om eventuele reclame of aankondigingen van ICO’s te onderwerpen aan voorafgaandelijke goedkeuring door de FSMA (Financial Services and Markets Authority).”

 

Minder regels in Estland

Niet alleen bij ons houdt de toezichthouder een oogje in het zeil. In China en Zuid-Korea zijn

ICO’s al volledig verboden. In de VS zijn de regels heel wat strenger geworden en ook in de Scandinavische landen gaat het die richting uit. Blijft Estland, dat zich profileert als voorloper op het vlak van blockchains en cryptomunten. “Dat land heeft in tegenstelling tot België minder uitgebreide financiële wetgeving waaronder de ICO’s kunnen vallen en daar is dus nog veel mogelijk. De Estlandse toezichthouder, EFSA, vermeldt zelf maar een beperkt wettelijk kader. Ook Zwitserland is niet gebonden aan alle Europese richtlijnen en oordeelt voorlopig milder over ICO’s”, zegt Céline van Aalst.

 

Risicovol

De strenge regels van de toezichthouders hebben een grote impact op bestaande bedrijven met bestuurders, die persoonlijk aansprakelijk zijn voor fouten en overtredingen. Voor Lige is het duidelijk dat gevestigde bedrijven en investeerders moeilijk kunnen deelnemen aan ICO’s in de huidige vorm en binnen het bestaande wettelijke kader, omdat ze zich blootstellen aan kritiek van de toezichthouders. Het gevaar voor de particuliere belegger is dat de tokens niet meer stijgen in waarde, maar plots dalen. Als de hype rond cryptomunten en tokens als een zeepbel uit elkaar spat, dan is de kans groot dat de ontwikkeling van de toepassing wordt stilgelegd. Dan blijven de betrokkenen zitten met tokens die waardeloos zijn. “Omdat er geen reglementering is, grijpen sommige uitgevers van tokens zelf in om de koers ervan te laten stijgen. Dat kan door tokens op te kopen met het kapitaal van een nieuwe ICO. In een gereglementeerde kapitaalmarkt is dat onmogelijk.”