De ene crisis na de andere

2 mei 2022
De ene crisis na de andere

Vanuit diverse hoeken rijst de vraag hoe lang onze bedrijven dat nog zullen volhouden. Ze hadden eerst een langdurige coronacrisis te verduren. Daar tussendoor de brexit, gepaard gaande met steeds groter wordende logistieke uitdagingen. Daarop kwam de impactueuse grondstoffencrisis, waarbij grondstoffen niet alleen schaars werden, maar ook telkens opnieuw duurder. De energieprijzen wegen ook op de kostenstructuur. In bepaalde delen van de wereld zijn er ondertussen microgeografische hindernissen (zoals de cashflowproblemen in het Midden-Oosten) en daar komt nu nog eens het Russisch-Oekraïens militair conflict bovenop, met natuurlijk repercussies tot bij ons. Dit alles raakt de bedrijfsvoering vanzelfsprekend in het algemeen op diverse vlakken, maar het laat ook de creditprofessionals in vele ondernemingen niet onberoerd.

De opeenvolging van de vele marktverstoringen, op relatief korte termijn, stelt veel bedrijven voor uitdagingen, en die zullen niet altijd adequaat opgevangen kunnen worden. Het is geweten dat de negatieve gevolgen van een crisis zich soms maar een tijd later doen voelen. Het water kan aan de symbolische lippen staan, misschien net onder de even symbolische neus en dan is een laatste rimpeling soms genoeg om te verdrinken. De vraag stelt zich nu onder andere of ondernemingen wel in staat zijn om de voortdurende en sterk gestegen aankoopprijzen van grondstoffen, handelsgoederen en energie door te rekenen aan de klant. Daar bestaat veel twijfel over. Het zal wel weeral zaak zijn hoe sterk het bedrijf staat in de economische relatie, maar ook hoe sterk het op eigen benen staat. Hoe doortastend is het tegenover de klanten en heeft het prijsverhogingen durven door te duwen, ondanks de vrees voor omzetverlies. Dat omzetverlies doet zich namelijk dikwijls niet voor, want het is een marktgegeven dat geldt voor iedereen. Niettemin zijn er altijd zaakvoerders die te inert zijn en het moeten bekopen met sterk dalende marges en negatieve resultaten als gevolg.

Als creditprofessional moeten we daar heel erg op bedacht zijn. Het kan er hard inhakken en een gezond bedrijf kan snel in financiële moeilijkheden komen. Daarbij stelt zich de vraag hoe snel we dat kunnen bespeuren. Tot op heden is er maar een zeer beperkte falingsgraad op te tekenen, mede door de ondersteunende coronamaatregelen van de overheden. Het valt te verwachten dat we pas deze zomer voor het eerst een goed zicht zullen krijgen hoe de klanten het er tot einde boekjaar 2021 vanaf gebracht hebben. Dan worden de meeste jaarcijfers gepubliceerd. Althans dat is zo in vele Europese landen, want in Nederland en Duitsland is dat pas zes maanden later. Het is een veel gehoorde boutade dat jaarcijfers soms al achterhaald zijn tegen de publicatie ervan. Voor een geoefend creditanalist hoeft dat niet te betekenen dat ze onbruikbaar zijn. Want we kunnen veel informatie halen uit de beschikbare cijfers en proberen te extrapoleren naar de toekomst. Als we een systeem van risicoklassen hanteren, waar de financiële analyse een belangrijk onderdeel van vormt, kunnen we alvast de hogere risico’s aanduiden. De cijfers van het fiscaal jaar 2020 waren eventueel al indicatief en deze van FY2021 moeten in de komende maanden met de grootste aandacht bekeken worden. Bij de eerste tekenen van verminderend betaalgedrag, gepaard met jaarcijfers die een financiële stresssituatie vertonen, kan men de gepaste maatregelen nemen. Voor ondernemingen die nog redelijk gezond waren, maar die ook financiële stress vertonen, zal nog iets meer tijd zijn. Die bedrijven hebben nog de kans zich te herpakken.

“Cijfers zeggen niet alles”, klinkt het soms en dat is absoluut waar. Met de hierboven geschetste aanpak zullen we niet altijd een duidelijk antwoord krijgen op het risicovraagstuk. Bij twijfel en onduidelijkheid moet je op zoek naar meer informatie en feitenmateriaal. De samenwerking met de collega’s uit de verkoopafdeling moet uitgespeeld worden en soms moeten we niet beschroomd zijn om de stap naar de klant te zetten op zoek naar de juiste antwoorden. Dat is kredietmanagement ten top.