Variabele verloning ceo uiteindelijk negatief voor winstgevendheid

2 december 2020
Variabele verloning ceo uiteindelijk negatief voor winstgevendheid

Op korte termijn kan een bedrijf zijn financiële prestaties opkrikken door de ceo een hoge remuneratie te geven en door sterk in te zetten op incentives. Dat gebeurt vandaag trouwens in heel veel bedrijven. Nochtans werkt die aanpak als een boomerang: op lange termijn zijn een hoge variabele beloning en een sterke nadruk op winstgevendheidscriteria negatief voor de winstgevendheid.

Dat concludeert het jaarlijkse onderzoek naar topsalarissen van het Executive Remuneration Research Centre aan Vlerick Business School. Professor Xavier Baeten, die het onderzoek samen met researcher Marthe Van Hove uitvoerde: “Dit jaar hebben we een beroep gedaan op de techniek van tijdreeksen, waardoor we oorzakelijke effecten kunnen analyseren. Dat was bijzonder arbeidsintensief, omdat niet minder dan 600 bedrijven verspreid over 15 Europese landen, gedurende 6 jaar werden gevolgd. Een team van 15 mensen, onder leiding van 3 Vlerick researchers, heeft voor de input gezorgd van de 3600 waarnemingen.” Die 600 bedrijven zijn de bedrijven die deel uitmaken van de Stoxx Europe 600, de index die de 600 grootste beursgenoteerde ondernemingen in Europa groepeert. 17 Belgische bedrijven maken deel uit van die index, waaronder o.a. AB-InBev, KBC, Solvay, UCB en Umicore.

Fat cats?

De mediaanremuneratie over alle 600 bedrijven heen bedraagt 2.990.000€.

België scoort lager, met 2.625.000€.

Nederland scoort iets hoger dan België (2.830.000€), maar de gemiddelde omvang van de bedrijven in Nederland is groter.

De ceo’s van Franse beursgenoteerde ondernemingen ontvangen een duidelijk hogere remuneratie (3.520.000€).

Ceo’s in Zweden doen het met merkelijk minder: 1.750.000€.

België

Naast deze 17 Belgische bedrijven uit de Stoxx Europe 600 heeft het onderzoek echter ook aandacht besteed aan de evoluties bij alle beursgenoteerde ondernemingen in België over de afgelopen 5 jaar. Daar waar de salarissen van ceo’s van middelgrote en kleine beursgenoteerde Belgische bedrijven zo goed als gelijk zijn gebleven, is de remuneratie in de Bel-20 bedrijven gestegen van 1,7 miljoen naar 2,4 miljoen €. Het basissalaris is zo goed als stabiel gebleven, maar de bonussen en de lange-termijnincentives zijn sterk gestegen.

Meer performance shares

Wat de samenstelling van het pakket betreft, ziet het team Xavier Baeten en Marthe Van Hove een duidelijke evolutie in de aandelengerelateerde beloning:

  • aandelenopties zijn duidelijk minder populair; het aantal bedrijven dat die uitkeerde, zakte van 72% naar 47%;
  • de zogenaamde performance shares (aandelen waarbij het definitieve aantal afhankelijk is van het behalen van bepaalde prestaties) zijn toegenomen van 25 naar 40%.

Opmerkelijk is ook dat slechts 5% van de Belgische beursgenoteerde bedrijven aan haar ceo een minimumdrempel oplegt van aandelen die moeten aangehouden worden. Nochtans is dit een aanbeveling in de vernieuwde Belgische Corporate Governance Code.

De korte termijn. En de lange...

Nieuw in deze jaarlijkse studie is de impact van de hoogte en samenstelling van het salaris van de CEO op de prestaties van het bedrijf. Het onderzoek leert dat de financiële prestaties samen hangen met:

  • een hoger remuneratieniveau,
  • een hogere proportie variabele beloning (bonus en aandelengerelateerde beloning) en
  • meer gewicht toekennen aan financiële prestatiecriteria.

Xavier Baeten benadrukt dat het gaat om de prestaties van het bedrijf in het daarop volgende jaar, dus op korte termijn. “We wilden echter ook weten of dat zich doorzet op de lange termijn en we zijn gaan kijken naar de impact 2 jaar later, en over een periode van 2 jaar. Het resultaat is bijzonder opmerkelijk: alle positieve effecten verdwijnen en het effect van de incentives werkt zelfs omgekeerd.”  De onderzoekers stelden immers vast dat

  • het niveau van de remuneratie geen impact heeft (noch positief noch negatief);
  • een hoge proportie variabele beloning een negatieve impact heeft op de financiële prestaties van het bedrijf;
  • wat betreft KPI’s, het gebruik van boekhoudkundige maatstaven (bv. winstgevendheid) een negatieve impact heeft.

Het onderzoek toont dus duidelijk aan dat bedrijven, met het oog op hun (financiële) gezondheid op lange termijn, best geen overmatig gebruik maken van winstgevendheidscriteria en ook niet van variabele beloning.

Dit wordt waarschijnlijk veroorzaakt door het feit dat deze maatstaven te veel de focus op de korte termijn leggen. Een belangrijke kanttekening is nog dat dit op vandaag net de meest populaire maatstaven zijn. Zo maken 83% van de bedrijven gebruik van boekhoudkundige indicatoren voor de bepaling van de bonus van de ceo.