VUB-onderzoekster ontwikkelt definitie voor economische uitbuiting

23 juli 2020
VUB-onderzoekster ontwikkelt definitie voor economische uitbuiting

Voor haar doctoraatsonderzoek aan de Vrije Universiteit Brussel heeft dr. Amy Weatherburn het begrip van economische uitbuiting in het strafrecht van verschillende landen onderzocht en een algemene definitie voorgesteld.

Ze biedt zo een bruikbaar instrument om deze moderne vorm van slavernij aan te pakken. Nationaal strafrecht pakt economische uitbuiting voornamelijk aan door mensenhandel te criminaliseren. Men baseert zich hiervoor op een internationale definitie met een open lijst van vormen van uitbuiting, wat het moeilijk maakt om rechtszeker de lijn te trekken wanneer werk uitbuiting wordt en dus een crimineel feit is. De bevindingen van Weatherburns vergelijkend onderzoek naar strafzaken in België, Engeland en Wales bieden een uniek inzicht in de wijze waarop deze landen de wet in de praktijk toepassen. Het heeft daarnaast geleid tot de ontwikkeling van volgende definitie van economische uitbuiting: "Persoon A bewust oneerlijk gebruik maakt van de kwetsbare positie van persoon B door middel van het uitoefenen van controle waaruit een gebrek aan respect blijkt  voor de menselijke waardigheid van persoon B, en dit om hieruit een voordeel te verkrijgen."

Conceptualisering

Deze voorgestelde conceptualisering is een instrument om een rechtsgebied dat momenteel wordt vertroebeld door een grote verscheidenheid aan antwoorden, verder te verduidelijken."Onlangs hebben actoren van hoog niveau binnen de EU en de Raad van Europa opgeroepen om duidelijkheid te verschaffen over de definitie. Ik hoop uiteraard dat deze onderzoeksresultaten een positieve bijdrage kunnen leveren en invloed kunnen hebben op de volgende stappen in de verduidelijking van de boven- en ondergrenzen van de economische uitbuiting in de wetgeving zodat het probleem beter kan aangepakt worden.” aldus dr. Weatherburn.

21 miljoen mensen getroffen

Wereldwijd waren in 2016 naar schatting 21 miljoen mensen (The ILO Global Estimate of Modern Slavery in 2017: Dwangarbeid en gedwongen huwelijken) getroffen door uitbuiting onder erbarmelijke leef- en werkomstandigheden, ondanks het verbod op slavernij sinds 1926 en het verbod op mensenhandel voor economische uitbuiting  van2000. Bijvoorbeeld: In 2008 werden Roemenen via krantenadvertenties aangeworven met werkaanbiedingen in België aan 8 euro per uur, incl. 150 euro per maand huur en reiskosten van 310 euro. Bij aankomst werden de werknemers naar werven getransporteerd, waar ze tot 12 uur per dag en 6 dagen per week werkten zonder betaling van loon. Ze woonden in overvolle, vochtige, onhygiënische leefomstandigheden, vaak zonder elektriciteit.