“Van UAntwerpen een datagedreven organisatie maken”

KRT

Tekst
Gastauteur

Van UAntwerpen een datagedreven organisatie maken

1 april 2022
We zullen nog nauwer samenwerken met het bedrijfsleven voor onze onderzoeksprogramma’s
Werner Jacobs begon op 1 september vorig jaar aan een nieuwe uitdaging als cfo/ beheerder bij UAntwerpen. Met Proximus, Bpost en De Lijn staan er heel wat semioverheidsbedrijven op zijn cv. “Het was nooit een bewuste keuze om te kiezen voor semipublieke bedrijven. Maar je bouwt ervaring en knowhow op en dat speelt uiteindelijk mee bij de volgende stappen in je loopbaan. Toch ben ik ook in de private sector actief geweest. Dat ik bij heel uiteenlopende bedrijven heb gewerkt, zorgt ervoor dat ik telkens met een frisse blik naar een organisatie kan kijken.”

Werner Jacobs begon op 1 september vorig jaar aan een nieuwe uitdaging als cfo/ beheerder bij UAntwerpen. Met Proximus, Bpost en De Lijn staan er heel wat semioverheidsbedrijven op zijn cv. “Het was nooit een bewuste keuze om te kiezen voor semipublieke bedrijven. Maar je bouwt ervaring en knowhow op en dat speelt uiteindelijk mee bij de volgende stappen in je loopbaan. Toch ben ik ook in de private sector actief geweest. Zo was financieel consultant TriFinance mijn laatste werkgever. Dat ik bij heel uiteenlopende bedrijven heb gewerkt, zorgt ervoor dat ik telkens met een frisse blik naar een organisatie kan kijken.”

Waarom heb je voor UAntwerpen gekozen?
“Er speelden heel wat elementen mee bij mijn beslissing om te solliciteren voor deze functie. In de eerste plaats is er enorm veel expertise aanwezig bij UAntwerpen. De organisatie heeft in heel wat uiteenlopende gebieden topexperts aan boord. Daarnaast ben ik geboeid door het fundamenteel en toegepast onderzoek. Weinig mensen weten dat UAntwerpen jaarlijks aan de wieg staat van een twintigtal spin-offs. Graag wil ik mijn steentje bijdragen om dit onderzoek verder te valoriseren.”

Je hebt vaak voor semipublieke bedrijven gewerkt. Wat is typisch aan deze organisaties? In welke mate verschillen ze van klassieke bedrijven?
“Semipublieke bedrijven worden heel sterk gecontroleerd. Naast de klassieke controle door de bedrijfsrevisor, volgen ook het Rekenhof en een regeringscommissaris de financiële verslaggeving van heel dichtbij op. Overheidsbedrijven moeten ook een eigen boekhoudmethodiek volgen. Het ESR of het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen ontstond ten tijde van het Verdrag van Maastricht. De jongste jaren evolueert het steeds meer in de richting van Belgian GAAP. Voor de rest is een universiteit zoals een private onderneming, maar dan wel een pak complexer.”

Kun je enkele voorbeelden geven van die complexiteit?
“Het begint al bij het toe te passen btw-regime. In onze organisatie hebben we te maken met goederen en diensten waarvoor de btw volledig, gedeeltelijk of helemaal niet aftrekbaar is. Daarnaast gebeurt de financiering via verschillende systemen met elk hun eigen regelgeving. Onderwijs verloopt via de Vlaamse overheid en de bijdrage van de studenten. Voor het onderzoek komen de middelen van Europa, de federale overheid, de Vlaamse overheid, internationale organisaties en er zijn ook steeds meer onderzoeksprojecten met private financiering. Daarnaast zijn er nog onder meer zelfstandige instituten met een eigen beheersovereenkomst, giften voor specifiek onderzoek en spin-off’s.”

Hoe autonoom kan de universiteit beslissen over de besteding van de beschikbare middelen?
“In onze universiteit wordt het aandeel van de vrij beschikbare middelen relatief gezien kleiner. Intussen bedraagt het nog zowat de helft van de totale omzet. Daardoor wordt de financiering een steeds grotere uitdaging. De verklaring voor deze evolutie is de grotere beschikbaarheid van onderzoeksmiddelen, maar dat geld mag uitsluitend worden gebruikt voor het specifieke onderzoek. Intern spreken we van geoormerkte middelen. Probleem is nu dat we de vaste kosten voor deze onderzoeksprojecten – denk aan gebouwen, ICT en verwarming – niet volledig mogen betalen van deze onderzoeksmiddelen, maar wel van onze kernfinanciering. Met als gevolg dat er steeds minder geld beschikbaar is voor onze basisactiviteiten zoals onderwijs en dienstverlening aan studenten.”

Wat zie je als oplossing voor dit groeiende probleem?
“Volgens onze missie zijn onderzoek en onderwijs twee evenwaardige pijlers binnen onze organisatie. Door een betere valorisatie van ons onderzoek kunnen we vermijden dat we onze activiteiten op de langere termijn moeten inkrimpen. We gaan dus nog nauwer samenwerken met het bedrijfsleven voor onze onderzoeksprogramma’s. Dat is een van mijn absolute prioriteiten. UAntwerpen is in heel wat verschillende onderzoeksdomeinen actief. Hierbinnen hebben we een aantal speerpunten bepaald. Zo leggen we de focus op drie sleuteldomeinen: duurzame chemie, infectieziekten en smart city.”

Heb je nog andere prioriteiten?
“Bij twee van mijn vorige werkgevers was ik niet alleen cfo, maar ook cio. Dat is geen toeval want een kwaliteitsvolle financiële strategie kan niet zonder ICT. Hoe kun je een organisatie aansturen als je niet beschikt over recente, kwaliteitsvolle data, zowel financiële als operationele? Ik wil van de UAntwerpen een datagedreven organisatie maken. Analyse en beleid moeten gebouwd zijn op informatie, niet op intuïtie. Ik kan hiervoor op de steun rekenen van de rector, vicerectoren en van het College van Beheer waarvan ik ook deel uitmaak als beheerder.”

Hoe is het financiële departement georganiseerd?
“Alles samen bestaat het financiële departement uit een vijftigtal personen verdeeld over de volgende departementen: algemene boekhouding, projectboekhouding, controlling, aankoop & magazijnbeheer en processing & privacy. Op korte termijn wil ik ook een Business Intelligence-team opstarten. We zijn volop bezig met de rekrutering.”

Heeft je overstap iets veranderd aan de work-lifebalance? Kun je deze job gemakkelijk combineren met je privéleven? Hoe ziet je vrijetijdsbesteding eruit?
“Voor corona werkte ik vanuit Amsterdam waardoor ik veel uithuizig was. Nu ben ik elke avond thuis en dat heeft zo zijn voordelen. Al moet ik benadrukken dat ik altijd veel aandacht heb gehad voor de work-lifebalance. Hoe je het ook draait of keert, je werk maakt een groot stuk van je leven uit. Het is dan ook belangrijk dat je het met passie doet. In mijn vrije tijd ben ik een actieve sporter: ik speel golf, tennis en badminton, ik probeer elk jaar meermaals te gaan skiën en ik hou van lopen. Sportieve prestaties zijn niet het allerbelangrijkste, wel het sociale aspect.”

Je voorganger Martin Decancq bleef zijn hele carrière lang, meer dan veertig jaar, trouw aan UAntwerpen. Werkt dat inspirerend voor jou?
“Ik sluit dat zeker niet uit. Als er in tussentijd niets verandert, heb ik nog zestien jaar te gaan voor ik met pensioen zou kunnen gaan. De universiteit is alvast een boeiende omgeving waar ik altijd nieuwe uitdagingen zal tegenkomen. In dat geval zal de cirkel helemaal rond zijn. Mijn bureau bevindt zich namelijk in de vroegere aula waar ik in de zomer van 1993 mijn diploma handelsingenieur uitgereikt kreeg.”