​Twaalfden vanaf januari: bestaande contracten lopen door

De federale overheid begint 2027 zonder begroting. Premier Bart De Wever bevestigde op 5 november in de Kamer dat de regering voor minstens de eerste maanden op voorlopige twaalfden draait. Voor bedrijven komt het hierop neer: wat al wettelijk of contractueel vastligt, loopt door, wat nieuw is, wacht.

De koning gaf de regering tijd tot 16 november

De regering is niet gevallen, maar de begroting is er nog niet. Koning Filip weigerde op 6 november het ontslag van De Wever, vroeg de partijen de gesprekken meteen te hervatten en verwacht op 16 november een nieuwe stand van zaken. De Wever zelf noemde de terugval op twaalfden in de Kamer “een afschuwelijk falen”.

Twaalfden laten geen nieuw beleid toe

Onder voorlopige twaalfden mag de overheid geen uitgaven van een nieuwe aard doen. Zo staat het in de wet van 22 mei 2003 over de federale begroting. Per programma geldt een plafond op basis van de laatst goedgekeurde begroting, en elke wet op voorlopige kredieten dekt hoogstens vier maanden.

Wettelijke en contractuele verplichtingen mogen boven dat plafond gaan. In het eerste kwartaal van 2026, toen de overheid ook op twaalfden draaide, vielen onder meer de pensioenen en de overdrachten aan gemeenschappen en gewesten buiten de regel van drie twaalfden. Lopende contracten met de overheid hebben dus een uitzondering in de wet.

Nieuwe maatregelen schuiven wel op. In 2025 duurden de twaalfden tot eind juni en lagen geplande defensie-investeringen en besparingen zolang stil. Wie rekent op een nieuwe federale steunregeling of een uitgave die aan een nieuwe begrotingslijn hangt, houdt dus best rekening met uitstel.

De rente wacht niet op een akkoord

De markten rekenen de onzekerheid al mee. Jean Deboutte, directeur van het Federaal Agentschap van de Schuld, zei op 5 november dat de renteverschillen met Duitsland die week met een tiental basispunten gestegen waren. Op 6 november noteerde de Belgische tienjaarsrente volgens het Agentschap op 4,25%.

Het volgende ijkpunt valt op 20 november, wanneer Fitch de kredietscore van België herbekijkt. Het ratingbureau geeft België nu A+ met een stabiel vooruitzicht.

Je januariplanning hoeft niet op de Wetstraat te wachten

Je kan je vorderingen op de federale overheid per contract nagaan. Facturen op lopende opdrachten vallen onder bestaande verplichtingen. Wie voorzichtig wil zijn, kan voor die klanten in de cashplanning van het eerste kwartaal van 2027 toch een paar weken extra betaaltermijn als buffer inrekenen.

Een investering die op nieuwe federale steun rekent, kan je zonder die steun doorrekenen. Komt de maatregel er later toch, dan is het een meevaller en hangt je beslissing niet af van de timing van een akkoord.

Voor je herfinanciering in 2027 kan je een scenario met een hogere opslag meenemen. Je kan vertrekken van de tienjaarsrente van 4,25% op 6 november en een variant doorrekenen voor het geval de beoordeling van Fitch op 20 november tegenvalt.

Twaalfden zijn geen stilstand: ze bevriezen nieuw beleid, niet de werking van de overheid. Of het bij enkele maanden blijft, zoals in het eerste kwartaal van 2026, hangt af van wat de partijen tegen 16 november op tafel leggen.