Belg weet genoeg over beleggen, maar zelfvertrouwen blijft laag

Belgische beleggers blijken veel meer te weten over financiën dan ze zelf denken, maar laten onzekerheid en verliesangst vaak de overhand nemen. Ondanks goede kennis ligt het probleem bij een gebrek aan vertrouwen. ING noemt dit het 'beleggers-impostersyndroom'.

De Belg beschikt over verrassend veel beleggingskennis, maar laat zich in zijn financiële beslissingen nog te vaak leiden door onzekerheid en diepgewortelde psychologische drempels. Dat blijkt uit een nieuw onderzoek van ING bij 2.000 landgenoten. Terwijl slechts 11% zichzelf als een ‘kenner’ beschouwt, haalt bijna een derde (32%) een hoge score op een objectieve kennistest. Het probleem zit dus niet in de kennis, maar in het vertrouwen. Een fenomeen dat ING het ‘beleggers-impostersyndroom’ noemt.

Twee psychologische mechanismen spelen hierin een sleutelrol. Allereerst is er verliesaversie: mensen ervaren verlies als psychologisch zwaarder dan winst. Dit zorgt ervoor dat het risico van verlies zwaarder doorweegt dan de dreiging van inflatie bij niet-beleggen. Daarnaast heerst er in België nog steeds een geldtaboe, waardoor mensen hun financiële kennis zelden aftoetsen bij anderen. Dit isolement voedt het gevoel van onzekerheid.

“Ons hardnekkige taboe om over geld te praten komt ook in deze studie helaas sterk naar voren”, zegt Els Lagrou, experte in financiële educatie en financieel welzijn. “Laat ons hopen dat deze studie Belgen doet inzien dat ze vaak meer weten over geldzaken dan ze zelf denken.”

Een andere opvallende bevinding: 24% van de Belgen rekent erop dat het wettelijk pensioen volstaat om de levensstandaard te behouden. “We zien een vorm van financiële struisvogelpolitiek”, stelt ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte. “Met een wettelijk pensioen dat steeds meer onder druk staat en een inflatie die aan ons spaargeld knaagt, is niets doen simpelweg geen strategie. Je spaargeld laten staan, betekent dat je koopkracht verliest. Het activeren van die spaarpotten via beleggingen is voor veel mensen dan ook een economische noodzaak geworden om hun levensstandaard op lange termijn te beschermen.”

De angst voor beleggen wordt bovendien versterkt door hardnekkige mythes. Meer dan de helft van de Belgen (53%) beschouwt de beurs nog steeds als een gokspel. “Dat is een beeld dat we dringend moeten bijsturen”, zegt beleggingsexpert Vincent Juvyns. “Geduldig en gespreid beleggen is het tegenovergestelde van een loterij. Het is een doordachte strategie die net bescherming biedt tegen de waan van de dag. De basiskennis is er, de wil is er, en het startkapitaal hoeft geen drempel te zijn. Het is nu zaak om die latente kennis om te zetten in concrete actie. Die eerste, kleine stap is de belangrijkste. Of dat nu met 50 euro per maand is, je 13de maand of een bonus, het begint bij de beslissing om je eigen kennis te vertrouwen en je geld voor jou aan het werk te zetten. De weg van spaarder naar zelfverzekerde belegger is korter dan de meeste mensen denken.”