​Eén op vijf Vlaamse ondernemers kijkt te sterk naar belastingvoordeel

Meer dan één op de vijf Vlaamse ondernemers is sterk gevoelig voor ‘fiscale tunnelvisie’: bij financiële beslissingen krijgt het mogelijke belastingvoordeel te veel gewicht tegenover de totale kost. Opvallend is dat ook ondernemers die hun fiscale kennis hoog inschatten daarvoor vatbaar zijn. Dat blijkt uit onderzoek van UHasselt en sociaal verzekeringsfonds Xerius bij 970 Vlaamse ondernemers.

Fiscaliteit speelt een belangrijke rol bij ondernemersbeslissingen. Maar een belastingbesparing maakt een investering of uitgave niet automatisch financieel interessant. Volgens het onderzoek kan een te sterke focus op het fiscale voordeel ertoe leiden dat ondernemers uiteindelijk minder overhouden.

21% sterk gevoelig voor fiscale tunnelvisie

Voor het onderzoek kregen ondernemers een aantal fiscale adviezen voorgelegd die op het eerste gezicht een belastingvoordeel opleveren, maar niet noodzakelijk de voordeligste keuze zijn wanneer de totale kost wordt meegerekend. Voorbeelden zijn een bedrijfswagen standaard na vijf jaar vervangen om nieuwe afschrijvingskosten te kunnen aftrekken of tegen het einde van een goed boekjaar nog extra kosten maken.

De respondenten beoordeelden in welke mate ze zulke adviezen als goed beschouwden. Daaruit blijkt dat 21% sterk gevoelig is voor fiscale tunnelvisie, met een score hoger dan vijf op zeven. 76% vertoont een gemiddelde gevoeligheid, met een score tussen drie en vijf. Slechts 3% is weinig of niet gevoelig.

Tegelijk schatten ondernemers hun fiscale kennis relatief positief in. 85% geeft zichzelf minstens drie op zeven voor belastingkennis. Bijna een derde (32%) beoordeelt de eigen kennis als hoog, met een score van meer dan vijf op zeven.

“Ondernemers beoordelen hun fiscale kennis doorgaans als degelijk, maar blijken tegelijk verrassend gevoelig voor fiscale tunnelvisie”, zegt Maarten Corten, hoofddocent Auditing & Accounting aan UHasselt en initiatiefnemer van de studie. “Zo worden ondernemers soms armer door belastingen te besparen.”

Volgens de onderzoekers hangt de gevoeligheid nauwelijks samen met het opleidingsniveau, een economische achtergrond of de zelf ingeschatte fiscale kennis.

Aftrekbare kost blijft een kost

De onderzoekers waarschuwen vooral voor investeringen, aankopen of andere uitgaven die in de eerste plaats worden gedaan vanwege het fiscale voordeel.

“Veel ondernemers weten dat een kost fiscaal aftrekbaar is, maar lijken soms uit het oog te verliezen dat een aftrek slechts een deel van die kost compenseert”, zegt Wim Daems, doctoraatsonderzoeker aan UHasselt. “Een investering of aankoop kan perfect verantwoord zijn wanneer ze voldoende waarde creëert, maar het wordt problematisch wanneer de belastingbesparing de belangrijkste reden wordt om een uitgave te doen.”

Het onderzoek illustreert dat met een eenvoudig voorbeeld. Bij een belastingtarief van 25% levert een bijkomende volledig aftrekbare kost van 1.000 euro een belastingbesparing van 250 euro op. De ondernemer geeft nog altijd 1.000 euro uit en houdt daardoor netto 750 euro minder over.

Veranderende fiscale regelgeving kan die reflex volgens de onderzoekers versterken, omdat ondernemers het gevoel kunnen krijgen dat ze snel moeten handelen om een voordeel niet mis te lopen.

Accountant als financiële sparringpartner

Volgens Xerius moeten ondernemers daarom niet alleen het belastingvoordeel, maar het volledige financiële plaatje in rekening brengen.

“Belastingen zijn een belangrijk onderdeel van ondernemerschap, maar ze vormen slechts één element van een grotere financiële beslissing”, zegt Youssef Deconinck, woordvoerder van Xerius. “Ondernemers doen er goed aan om niet alleen naar het fiscale voordeel te kijken, maar ook naar de effectieve kost, de meerwaarde van de investering en de impact op hun cashflow.”

Een accountant kan daarbij een belangrijke rol spelen. Van de ondervraagde ondernemers werkt 89% met een externe accountant. Ongeveer 10% doet geen beroep op een accountant.

Het onderzoek werd uitgevoerd via een online bevraging tussen 7 april en 18 mei 2026. In totaal vulden 970 Vlaamse ondernemers de vragenlijst volledig in. 82% van de respondenten is ondernemer in hoofdberoep. Volgens de onderzoekers sluit de steekproef op verschillende kenmerken aan bij de populatie van zelfstandige ondernemers in Vlaanderen, al zijn zelfstandigen in hoofdberoep en mannen oververtegenwoordigd.