Begroting blijft uit, de rente niet: zo plan je 2027

​Wie nu het budget 2027 afrondt, doet dat zonder federale begroting en met de hoogste staatsrente sinds 2012. De beleidsverklaring van 13 oktober is uitgesteld en het Agentschap van de Schuld ziet de rentesneeuwbal al in 2029 komen. Van de drie onbekenden, de btw, de loonkost en de rente, beweegt alleen de rente al zeker.

De beleidsverklaring van dinsdag gaat niet door: er is geen akkoord en ook geen nieuwe datum. Zaterdag liepen de onderhandelingen nog vast, onder meer op de btw-verhoging.

De opdracht blijft dezelfde: tegen 2029 minstens 10 miljard euro besparen of extra inkomsten vinden.

Eind oktober is de harde deadline. Wie die mist, krijgt de begroting moeilijk nog goedgekeurd voor het jaareinde, en dan werkt de federale overheid met voorlopige twaalfden: maandelijkse noodbudgetten op basis van het jaar ervoor.

De rentesneeuwbal komt twee jaar vroeger

Door de stijgende rente verschuift het kantelpunt van 2031 naar 2029. Van een rentesneeuwbal is sprake wanneer de staat moet lenen om alleen al de rente op zijn schuld te betalen.

Jean Deboutte, directeur van het Agentschap van de Schuld, waarschuwde de regering op 7 oktober: “De rentesneeuwbal dreigt onder huidige geo-economische omstandigheden nog 2 jaar sneller op ons af te komen in 2029.”

Hij schetste ook een slechter scenario: “Bij verdere stijging van de rente kan het fenomeen van de rentesneeuwbal zelfs 3 jaar sneller toeslaan in 2028.”

De markten rekenen dat risico al door. Op de veiling van 28 september betaalde België gemiddeld 4,299% op tienjarige obligaties, het hoogste niveau sinds januari 2012, en op 7 oktober stond de tienjaarsrente rond 4,4%. Moody's hield de A1-rating van België op 9 oktober wel overeind.

De btw is het grootste twistpunt

Op tafel ligt een normaal tarief van 22% in plaats van 21%, en één verlaagd tarief van 9% in plaats van 6 en 12%. De MR blijft dat weigeren. Vooruit en Les Engagés willen dat grote vermogens meer bijdragen, en Vooruit wil misbruik van managementvennootschappen aanpakken. Ook een indexsprong is een optie.

Niets daarvan is beslist. Wie nu budgetteert, doet dat op een hypothese.

Wat dit betekent voor je budget 2027

De btw-hervorming raakt vooral voeding en horeca. Gaan 6 en 12% samen naar 9%, dan wordt basisvoeding duurder en worden restaurantdiensten goedkoper. Wie in die sectoren aan consumenten verkoopt, staat voor een keuze: doorrekenen, de marge laten zakken of net prijsruimte winnen. Voor wie B2B verkoopt, verandert er weinig: btw blijft daar grotendeels een doorgeefpost.

Een indexsprong zou je loonkost verlagen, niet verhogen. Zolang die niet beslist is, kan je het best met de automatische indexering budgetteren en de indexsprong apart doorrekenen als meevaller. Zo zit je budget niet te laag als de maatregel er niet komt.

De rente wacht niet op een akkoord. Wie in 2027 herfinanciert of een investering met krediet betaalt, doet dat in een markt waarin de staat zelf ruim 4% betaalt op tien jaar. Je financieringsplanning hoeft dus niet te wachten op de Wetstraat.

Twee keer rekenen geeft je een buffer

Wie de onzekerheid wil inprijzen, kan het budget twee keer doorrekenen: een keer op de huidige regels en een keer met wat nu op tafel ligt. Je kan daarvoor aan drie knoppen draaien:

• Btw: 21%, 12% en 6% in het basisscenario, 22% en 9% in het tweede. Dat telt vooral als je aan consumenten verkoopt.
• Loonkost: volledige indexering in het basisscenario, een indexsprong in het tweede. Het tweede scenario is hier het goedkoopste.
• Rente: in het basisscenario je huidige rente, in het tweede je herfinancieringen van 2027 aan een hogere rente. Ter referentie: de tienjaarsrente van de staat staat 0,85 procentpunt hoger dan in januari.

Het verschil tussen beide scenario's toont hoeveel buffer je nodig hebt. Valt er een akkoord, dan kan je de beslissingen overnemen in je basisscenario en de rest laten vallen.

Twee data om in de gaten te houden: de OLO-veilingen van 26 oktober en 23 november tonen hoe de markt de impasse inschat, en eind oktober blijkt of 2027 begint met een begroting of met noodbudgetten.