Belgische bedrijven ruilen groei-ambities in voor stabiliteit

​De groeiverwachtingen van Belgische ondernemingen zijn gedaald naar het laagste niveau in vier jaar. Volgens de nieuwste BDO Bedrijfsbarometer verschuift de prioriteit van schaalvergroting naar het stabiliseren van de huidige activiteiten. Economische volatiliteit en geopolitieke onzekerheid dwingen bedrijfsleiders tot een voorzichtigere koers.

Uit de bevraging bij 438 Belgische managers blijkt dat nog 53 procent van de bedrijven dit jaar groei nastreeft. Dit is een significante daling ten opzichte van 2023, toen nog 61 procent expansieplannen had. De trend zet zich hiermee gestaag voort: in 2024 lag de groei-ambitie op 58 procent en vorig jaar op 56 procent.

Peter Van Laer, CEO van BDO Belgium, duidt de cijfers: "We leven in een tijd van economische volatiliteit en geopolitieke spanningen. Het is makkelijk om je door die onzekerheid te laten afremmen, maar in zo'n context is stilstaan echter geen optie. Bedrijven die afwachten of risico's uit de weg gaan, zetten zichzelf op termijn buitenspel."

Focus op status quo

Terwijl de groeiplannen afnemen, neemt de groep bedrijven die kiest voor stabiliteit toe. Voor 2026 geeft 39 procent van de respondenten aan de huidige activiteiten te willen behouden zonder uitbreiding, een stijging van bijna 10% in drie jaar tijd. Desondanks is er geen sprake van een brede krimp; het aantal bedrijven dat van plan is te saneren of de activiteiten te staken, blijft stabiel op 8 procent.

"Bedrijven schakelen een versnelling lager, maar drukken niet massaal op de rem”, aldus Peter Van Laer. "We zien een duidelijke verschuiving van expansie naar consolidatie. Ondernemingen richten zich vandaag minder op snelle schaalvergroting en meer op het beschermen van marges, cashflow en operationele efficiëntie. De uitdaging wordt nu om die voorzichtigheid te combineren met gerichte investeringen in innovatie en productiviteit."

Efficiëntie boven volume

Hoewel de expansiedrang afneemt, blijven investeringen op de agenda staan. Deze zijn echter steeds vaker gericht op de versterking van de interne organisatie en de kernactiviteiten:

• 36% investeert in digitalisering en AI-oplossingen.
• 30% zet in op merkopbouw en marktpositionering.
• 30% plant extra aanwervingen om de huidige vraag op te vangen.
• 28% investeert in infrastructuur of productiefaciliteiten.
• 21% richt zich op R&D voor nieuwe producten of diensten.

Van Laer benadrukt dat vooruitkijken noodzakelijk blijft: "De voorbije jaren zagen we de groei-ambities telkens met een paar procentpunten verder wegzakken. In een aanhoudend volatiele context is het uiteraard begrijpelijk dat ondernemers wat voorzichtiger zijn, maar dat is geen goede manier om je bedrijf competitief te houden met het oog op de toekomst. Het zijn de bedrijven die vandaag bewuste risico's nemen, die morgen een streep voor hebben."

Aangepaste financieringsmix

De verschuiving in strategie is ook zichtbaar in de financieringsmix. Bedrijven leunen minder zwaar op eigen kapitaal (50% tegenover 60% vorig jaar) en de rol van bancaire financiering neemt af van 35 naar 28 procent. Opvallend is de verdubbeling in de interesse voor alternatieve financiering via het eigen netwerk (10%).

Volgens Peter dwingt de huidige markt tot creativiteit: "In een context van hogere rentevoeten en strengere kredietvoorwaarden gaan ondernemingen selectiever om met externe financiering en bekijken ze vaker aanvullende opties naast de traditionele banklening. Een doordachte kapitaalstrategie gaat een stuk verder dan een eenmalige financieringsronde, maar omvat een langetermijnkeuze die mee bepaalt hoe snel, hoe duurzaam en met welke partners je bedrijf groeit. Wie vandaag bewust kiest voor het juiste type kapitaal, bouwt niet alleen aan zijn balans, maar ook aan zijn strategische slagkracht."