Duurzaamheidsrapportage als strategisch instrument voor bedrijven

Hoewel het EU Omnibus-vereenvoudigingspakket de rapportageverplichtingen voor een aanzienlijke groep Europese ondernemingen heeft versoepeld, kiest 90% van de bedrijven ervoor om de duurzaamheidsverslaglegging voort te zetten. Dat blijkt uit de osapiens-studie "Beyond Compliance: Sustainability Reporting After the Omnibus". ESG-data wordt niet langer gezien als een juridische last, maar als een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering en risicobeheersing.

De invoering van het Omnibus I-pakket zorgde ervoor dat diverse organisaties niet langer onder de onmiddellijke formele verplichtingen van de Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) vallen. De studie "Beyond Compliance: Sustainability Reporting After the Omnibus", uitgevoerd door osapiens onder 403 senior beslissingsnemers, toont echter aan dat deze beleidswijziging weinig invloed heeft op de bereidheid tot rapporteren. Maar liefst 90% van de ondernemingen die buiten de scope zijn gevallen, geeft aan de huidige rapportageactiviteiten te handhaven of zelfs uit te breiden.

Van naleving naar strategische sturing

De verschuiving van 'compliance' naar strategische waarde is zichtbaar in de manier waarop data wordt aangewend. Duurzaamheidsinformatie wordt in toenemende mate geïntegreerd in de financiële kolom; 90% van alle ondervraagde bedrijven geeft aan dat duurzaamheidsverslaglegging inmiddels (deels) is samengevoegd met de financiële rapportage.

De verzamelde data wordt bovendien actief ingezet bij ingrijpende besluitvorming:

Operationele- en resourceplanning (52,8%)
Innovatie en procesontwerp (47,7%)
Financiële planning en investeringsbeslissingen (38,1%)
Risicoanalyse van de toeleveringsketen (38,1%)

Alberto Zamora, Co-Founder en Co-CEO van osapiens, verduidelijkt deze ontwikkeling: "De voorbije jaren was de regulatoire richting vooral éénrichtingsverkeer: meer vereisten en meer bedrijven binnen scope. Het Omnibus-pakket verandert dat. Maar onze data toont dat bedrijven niet terugschakelen wanneer de verplichting wegvalt. Ze beseffen dat rapportering niet langer enkel een compliance-oefening is, maar een manier om risico's te begrijpen, kapitaal toe te wijzen en duurzaam te groeien."

De duurzaamheidsparadox

Ondanks de intrinsieke motivatie signaleert het rapport een potentiële hindernis, die de onderzoekers omschrijven als de 'duurzaamheidsparadox'. Terwijl het strategisch belang wordt erkend, verwacht 84,5% van de bedrijven die buiten de scope vallen dat de afnemende regeldruk op termijn zal leiden tot minder interne middelen.

Organisaties kampen momenteel al met barrières zoals budgetbeperkingen (43%), versnipperde datasystemen (40,7%) en een gebrek aan technologische integratie (31%). Om de kwaliteit van de rapportage te waarborgen binnen krappere budgetten, wordt de komende 12 maanden door 88,9% van de bedrijven extra geïnvesteerd in automatisering en tooling.

Marktverwachting als drijfveer

Naast interne sturing spelen externe factoren een doorslaggevende rol. Respondenten wijzen op groter vertrouwen bij investeerders (43,8%) en het voldoen aan de auditvereisten van klanten en partners (43,8%) als cruciale voordelen. Vrijwillige rapportage wordt hiermee een instrument om competitief te blijven in de keten.

Andreas Rasche, Professor of Business in Society aan Copenhagen Business School, bevestigt deze trend: "De resultaten tonen een duidelijke voorkeur voor continuïteit in rapportering bij grotere bedrijven die onder Omnibus I werden vrijgesteld. Vrijwillige rapportering en beyond-compliance strategieën komen daardoor nadrukkelijk op de voorgrond van de toekomstige duurzaamheidsagenda."

Zelfs zonder de directe druk van de CSRD lijkt de standaard voor transparantie definitief gezet. De noodzaak om risico's in de toeleveringsketen te beheersen en toegang tot kapitaal te behouden, dwingt bedrijven om de weg van transparante verslaglegging te blijven volgen.

Over de cijfers: Het onderzoek werd uitgevoerd tussen december 2025 en januari 2026 onder 403 senior beslissingsnemers (waaronder CFO's en Heads of Sustainability) van bedrijven met meer dan 1.000 medewerkers in de Benelux, Frankrijk, het VK en de DACH-regio.