Foodmaker: de continue zoektocht naar kapitaal

Foodmaker, bekend van de gezonde foodbowls, groeit razendsnel. Mede door de gezonde voedingstrend is het bedrijf uitgegroeid tot een miljoenenbedrijf met een jaarlijkse groei van veertig procent. Wat Lieven Vanlommel, oprichter en CEO, had onderschat? De continue nood aan cash. We gaan in gesprek met Lieven over het verhaal en de uitdagingen van Foodmaker.

Het verhaal

Sinds 2004 zorgt Foodmaker voor gezonde gerechten die op dezelfde dag gemaakt en geleverd worden. Dat op een duurzame manier en zonder smaakversterkers, mayonaise of geraffineerde suikers. Uiteindelijk komen de foodbowls terecht in de supermarkten en de eigen Foodmaker-restaurants.

Maar het verhaal kon er helemaal anders uitgezien hebben. In 2006 kreeg Lieven een bod van tien miljoen euro voor de aandelen van Foodmaker. An offer you can’t refuse. Maar Lieven, toen 24 jaar, weigerde. Nu produceert Foodmaker 120.000 gerechten per dag, wat in de zomer zal oplopen tot 150.000. De grote missie? De McDonald’s van de gezonde voeding worden.

Volharding vormt de rode draad doorheen het bestaan van Foodmaker. Daarbij denkt Lieven voornamelijk aan de vele discussies die hij heeft gehad met retailers. “Ik werd door sommige supermarkten gepusht om suikers en bewaarmiddelen toe te voegen aan de maaltijden”, vertelt Lieven. “We weigerden, hoewel we hierdoor omzet op korte termijn zouden mislopen. Maar nu de gezonde voedingstrend boomt, werpt onze keuze wel zijn vruchten af.”

Continu geld ophalen

“Door de sterke groei ben ik bijna dagelijks actief bezig met geld ophalen”, stelt Lieven, die als CEO ook de CFO-rol opneemt samen met een externe adviseur. “Ik ben geen fan van de Amerikaanse leuze burn the money, maar bij dergelijke groeicijfers is er geen andere optie.” Zo kwam Foodmaker terecht bij Wernsing, een family-owned private equity. “Met Wernsing hebben we afgesproken dat ze altijd zullen volgen als we moeten investeren. Dit is noodzakelijk voor ons.”

Als ondernemer had hij deze situatie niet zien aankomen. “Bij de opstart was onze business case totaal niet voorbereid op zo’n succes”, vertelt Lieven. “Omdat je dan niet klaar bent om snel te schakelen, verlies je geld.” In het geval van Foodmaker heeft Lieven aandelen afgestaan aan Wernsing. Dat had hij toen liever niet gedaan, maar hij is vandaag heel tevreden over zijn kapitaalpartner.

Nieuwe productie-uitbreiding

De vierde productie-uitbreiding dient zich binnenkort aan. Foodmaker zal tegen de zomer namelijk zijn maximale capaciteit bereiken, en in de komende vijf jaar worden er 100.000 extra dagelijkse maaltijden verwacht. Na de voorbije productie-uitbreidingen van 800.000 euro, vijf miljoen euro en, meest recent, 55 miljoen euro, zal dit opnieuw een kostelijke investering zijn, die waarschijnlijk op hun bestaande site zal plaatsvinden.

In de tussentijd is er wel nog marge bij piekmomenten. “We zijn integraal overgeschakeld op dagwerk - voor een betere work-lifebalance van onze medewerkers - waardoor we onze capaciteit uitzonderlijk kunnen verhogen indien nodig”, vertelt Lieven.

De groene McDonald’s

Een groot deel van die toekomstige groei wordt verwacht in de eigen restaurants. Tot op heden geraakt dit moeilijk van de grond, maar dit zou nu volgens Lieven op het punt staan te veranderen. Zo werd Kharis Capital, dat in zeven jaar 1.500 restaurants uitbouwde voor onder andere Burger King, een grote aandeelhouder van Foodmaker. “Met Kharis Capital hebben we de kennis en ervaring binnengehaald om onze master franchise te schalen”, stelt Lieven.

Het doel is om naar honderd extra restaurants te gaan in de EU, verdeeld over België, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Luxemburg. Nu heeft Foodmaker er 25, en dit voornamelijk in België. De omzetverdeling van 85% uit supermarkten en 15% uit restaurants wil Foodmaker zo gelijk trekken.

Onvoorspelbare grondstofkosten

Lieven merkt vandaag een instabiele voedingssector. Voornamelijk grondstofprijzen zijn, mede door speculatie, dynamischer geworden. “De oorlog in Oekraïne zorgde voor een explosie van de graanprijs. Hoewel we nog graan hadden voor de komende twee jaar”, duidt Lieven. Maar ook de fluctuerende energieprijzen en sterk indexerende arbeidskosten doen bedrijven pijn.

Zo ziet Lieven veel faillissementen in de voedingssector. Vooral bij traditionele voedingsbedrijven, die plots hun kosten zien stijgen, terwijl hun omzet stabiel blijft. “Veel voedingsproducenten reiken ons de hand om hen over te nemen”, stelt Lieven. “Helaas is hun productieproces te verschillend, waardoor zelf bouwen logischer is.”

Beheersing van de keten

Door deze instabiliteit wil Foodmaker zoveel mogelijk zijn eigen keten beheersen. “Onze biovelden leveren ingrediënten aan onze keuken die verse maaltijden levert aan de eigen restaurants en supermarkten”, duidt Lieven. Foodmaker heeft zo per land een exclusief partnership met een supermarkt voor een lange termijn, bijvoorbeeld 29 jaar met Delhaize. Deze langetermijncontracten geven Foodmaker bovendien een nog sterkere positie bij de banken voor leningen.

Ten slotte ziet Lieven ook een synergie tussen de supermarkten en eigen restaurants. “In onze restaurants kunnen we heel gemakkelijk recepten testen. Met de nodige aanpassingen kunnen we dan onze geslaagde recepten gemakkelijk verkopen aan de supermarkten.”

De biovelden van Foodmaker

“In onze biocyclistische vegan boerderij telen we al onze exotische ingrediënten”, stelt Lieven. Zo oogst Foodmaker onder andere gember, kurkuma en zoete aardappelen in België. Hoewel de kostprijs hoger ligt (vijf versus één euro per kilo voor gember, ter illustratie) houdt Lieven vast aan de Belgische exotische teelt. “Misschien ben ik hier ‘niet CFO genoeg voor’, maar we willen zo weinig mogelijk importeren als het in België geproduceerd kan worden”, stelt Lieven, waarmee hij een signaal stuurt naar andere Europese bedrijven.