Helft van de Belgen beschouwt documentfraude als eenvoudig

De snelle opmars van artificiële intelligentie en digitalisering verandert niet alleen bedrijfsprocessen, maar ook het fraudelandschap in Europa. Dat blijkt uit een nieuwe studie van Finovox, uitgevoerd bij 8.000 respondenten in acht landen. Vooral in België tekent zich een opvallende trend af: fraude wordt steeds vaker gezien als toegankelijk én als onderdeel van dagelijkse praktijken.

Fraude verschuift naar alledaagse toepassingen

Waar in landen als Duitsland (34%), het Verenigd Koninkrijk (34%) en Nederland (32%) bankfraude domineert, wijkt België duidelijk af van dit patroon. Hier situeert fraude zich vooral in alledaagse administratieve handelingen. Denk aan toelagen, abonnementen en diensten, goed voor 38% van de gevallen, tegenover 32% in Frankrijk.

Die cijfers wijzen op een verschuiving van complexe, georganiseerde fraude naar meer opportunistische vormen. In België ontstaat fraude vaker “uit concrete mogelijkheden dan uit uitgewerkte schema’s”, wat het onderscheidt van markten zoals Engeland en Duitsland. In dat opzicht sluit België eerder aan bij Spanje, waar fraude eveneens breed verspreid is binnen administratieve processen.

Financiële druk en efficiëntie als drijfveren

De motivaties achter fraude blijken herkenbaar binnen West-Europa, maar zijn in België duidelijk aanwezig. Zo verwijst 28% van de fraudeurs naar financiële moeilijkheden, vergelijkbaar met Frankrijk (27%) en hoger dan Nederland (21%).

Daarnaast speelt ook efficiëntie een rol. Eveneens 28% geeft aan fraude te plegen om administratieve procedures te vereenvoudigen of tijd te winnen. In Engeland loopt dat zelfs op tot 41%, wat aangeeft dat praktische overwegingen een belangrijke motor vormen achter frauduleus gedrag.

“Documentfraude wordt als eenvoudig beschouwd”

Een van de meest opvallende bevindingen is de perceptie van documentfraude. In België en Frankrijk geeft ongeveer 51% van de respondenten aan dat het vervalsen van documenten eenvoudig is.

Hoewel dat percentage lager ligt dan in Engeland (75%), sluit het nauw aan bij Nederland (63%) en Duitsland (59%). Deze cijfers wijzen op een breed gedeeld Europees beeld waarin fraude steeds laagdrempeliger wordt.

De verklaring ligt grotendeels bij technologie. Dankzij digitale tools en AI is voor het aanpassen van loonstrookjes, contracten of andere bewijsdocumenten nog nauwelijks gespecialiseerde kennis nodig.

Hogere verleiding in België

België onderscheidt zich ook door een relatief hoge intentie tot fraude. Zo geeft 19% van de niet-fraudeurs aan ooit overwogen te hebben fraude te plegen, tegenover zo’n 8% in de meeste andere landen, waaronder Frankrijk en Nederland.

Dit niveau ligt op gelijke hoogte met Spanje en wijst op een verschuivende perceptie: fraude lijkt voor een groeiende groep niet alleen mogelijk, maar ook acceptabeler.

Risicobewustzijn blijft een rem

Tegelijkertijd blijft angst voor de gevolgen een belangrijke rem op fraudegedrag. In België noemt 42% van de niet-fraudeurs dit als belangrijkste reden om af te zien van fraude, een hoger aandeel dan in Frankrijk (38%) en Nederland (28%).

Opvallend is echter dat onder fraudeurs zelf slechts 7% een terugval als “zeer waarschijnlijk” inschat. Dit suggereert dat fraude in België nog vooral opportunistisch is en minder structureel ingebed.

Bedrijven moeten detectie herdenken

De studie onderstreept dat de strijd tegen documentfraude urgenter wordt voor bedrijven. Veel respondenten vinden dat bestaande detectiemechanismen onvoldoende zijn afgestemd op nieuwe vormen van fraude.

Volgens Finovox ligt de sleutel in preventie aan de bron: fraude moet al bij de instroom van documenten worden opgespoord. In een context waarin technologie fraude toegankelijker maakt, wordt vroege detectie steeds crucialer om risico’s te beperken.