Meerwaardebelasting zet financiële sector onder druk

​De retroactieve invoering van de meerwaardebelasting op financiële beleggingen dreigt financiële instellingen dit jaar voor grote operationele problemen te stellen. Volgens Olivier Leleux, voorzitter van het directiecomité van Leleux Associated Brokers, is het voor instellingen in veel gevallen onmogelijk om de belasting correct te berekenen. Hij vraagt daarom de toepassing uit te stellen tot 1 januari 2027. Op termijn pleit hij voor een grondige hervorming van de fiscaliteit op spaargeld en beleggingen.

​Problemen bij overdracht van effecten

De wet werd pas op 3 april 2026 gestemd. Eind mei volgden de koninklijke uitvoeringsbesluiten en in juli kwamen daar bijkomende richtlijnen van de FOD Financiën bij. De meerwaardebelasting wordt berekend volgens de FIFO-methode (First In, First Out): bij de verkoop van effecten wordt uitgegaan van de aankoopprijs van de effecten die het eerst werden aangekocht.

Vooral wanneer effecten tussen financiële instellingen worden overgedragen, levert dat problemen op. De instelling die de effecten overdraagt, moet de volledige transactiehistoriek bezorgen aan de nieuwe financiële instelling, die deze gegevens vervolgens in haar IT-systemen moet verwerken.

Bij sommige overdrachten ontbreekt die historiek echter nog. Worden de effecten intussen opnieuw overgedragen, dan wordt het bijzonder moeilijk om de volledige historiek te reconstrueren. In dat geval moet de financiële instelling 10 procent belasting inhouden op de volledige brutowaarde van de verkoop, in plaats van alleen op de gerealiseerde meerwaarde. De belastingplichtige kan het verschil pas via de personenbelasting recupereren.

Nieuwe richtlijnen vergroten complexiteit

In juli publiceerde de FOD Financiën bovendien nieuwe verduidelijkingen die gevolgen hebben voor transacties waarvoor de meerwaardebelasting al werd ingehouden. “Dat is zoals de regels voor een belastingaangifte voor een afgesloten boekjaar aanpassen nadat het aanslagbiljet al berekend werd en de belasting reeds geïnd werd”, zegt Leleux.

Volgens hem beschikt de sector nog altijd niet in alle gevallen over de benodigde historische gegevens. “We hebben vandaag nog altijd niet van alle financiële instellingen de volledige historiek ontvangen van effecten die sinds begin dit jaar naar ons werden getransfereerd. Daardoor kunnen we voor bepaalde klanten de juiste meerwaardebelasting niet berekenen en moeten zij 10 procent betalen op de volledige verkoopwaarde.”

Uitstel tot 2027

Leleux pleit daarom voor uitstel tot 1 januari 2027. Dat zou financiële instellingen de tijd geven hun systemen en processen correct aan te passen en tegelijk voorkomen dat belastingplichtigen tijdelijk te veel belasting betalen.

“Het retroactieve karakter van de wet brengt de hele sector in operationele en commerciële problemen. Het proces is onnodig omslachtig, complex en onduidelijk. Dit is in niemands belang: niet van de staat, niet van de belastingplichtigen en niet van de financiële instellingen.”

Volgens Leleux reikt het probleem verder dan de praktische invoering. Hij waarschuwt dat de nieuwe belasting België minder aantrekkelijk kan maken voor grotere beleggers en investeerders. “Op basis van de administratieve overlast die deze nieuwe meerwaardebelasting vertegenwoordigt, is mijn mening dat het opportuun is ze af te schaffen en de fiscaliteit op spaargeld grondig te hervormen. Met de juiste hervorming kunnen we kapitaal uit het buitenland aantrekken in plaats van investeerders te verliezen. Dat zou niet alleen de economie versterken, maar op termijn ook extra inkomsten voor de overheid kunnen opleveren.”

Voor Leleux is een stabiel en aantrekkelijk fiscaal kader noodzakelijk om investeringen, economische groei en werkgelegenheid in België te ondersteunen.