Plaatsgebrek remt groei bij bijna helft Belgische bedrijven

​Een tekort aan opslagruimte zet een rem op de groei van Belgische ondernemingen. 46% van de bedrijven met een eigen magazijn of fysieke voorraad moest het voorbije jaar orders, klanten of omzet weigeren door een tijdelijk gebrek aan capaciteit. Bij 18% werden geplande investeringen of uitbreidingen uitgesteld of geschrapt.

Dat blijkt uit een iVOX-onderzoek in opdracht van opslagspecialist Merak bij 400 logistiek verantwoordelijken. Zowel micro-ondernemingen, kmo's als grote bedrijven werden bevraagd.

Voor een op de zes bedrijven is het capaciteitstekort geen uitzonderlijk probleem: zij zien maandelijks of structureel vraag verloren gaan omdat ze die operationeel niet kunnen opvangen. Bij 29% doet het probleem zich sporadisch voor, bijvoorbeeld tijdens seizoenspieken.

Investeringen uitgesteld

Het tekort aan opslagcapaciteit beïnvloedt ook investeringsbeslissingen. Bij 18% van de bedrijven werden geplande investeringen of bedrijfsuitbreidingen uitgesteld of volledig afgeblazen.

Nog eens 28% paste zijn operationele strategie aan wegens ruimtegebrek, bijvoorbeeld door vaker en sneller te leveren of activiteiten uit te besteden aan externe partners. Een op de zeven bedrijven week uit naar een andere locatie of regio om verder te kunnen groeien.

De behoefte aan opslagruimte is de voorbije jaren bovendien veranderd. Sinds de coronacrisis en de recente geopolitieke spanningen heeft 45% van de bedrijven bewust grotere voorraden aangelegd. Bij 18% zijn die buffers structureel groter geworden.

“Wanneer bedrijven klanten of omzet moeten weigeren omdat hun magazijn vol zit, wordt opslagruimte plots veel meer dan een operationeel vraagstuk. Ze wordt een directe factor in de groeicapaciteit van een onderneming”, zegt Nicolas Rooms, CEO van Merak.

Bestaande capaciteit blijft onderbenut

Tegelijk blijkt het probleem niet uitsluitend een kwestie van te weinig vierkante meters. 83% van de bedrijven geeft aan dat een deel van de beschikbare opslagcapaciteit inefficiënt wordt gebruikt, onder meer door ongebruikte zones, overbodige voorraad of een niet-optimale inrichting.

Bij 31% wordt naar eigen zeggen 11 tot 20% van de opslagcapaciteit inefficiënt benut. Bij 17% gaat het om meer dan een vijfde van de beschikbare ruimte.

Ook de financiële impact loopt op. 71% van de bedrijven verliest jaarlijks budget aan onvoorziene logistieke kosten, zoals diefstal, menselijke fouten, onderhoud of renovatie. Bij 23% bedragen die kosten meer dan 50.000 euro per jaar. Een op de vijf bedrijven (22%) weet niet hoeveel budget jaarlijks op die manier verloren gaat.

Ruimtetekort wordt bedrijfsrisico

De bezorgdheid beperkt zich niet tot de huidige capaciteit. Vier op de tien bedrijven vrezen dat de toenemende schaarste aan industriële grond en stijgende vastgoedprijzen in België de komende drie jaar een rechtstreeks bedrijfsrisico zullen vormen.

Op langere termijn neemt die bezorgdheid toe. 51% verwacht dat België binnen vijf jaar onvoldoende logistieke en industriële ruimte zal hebben om de economische groei te ondersteunen. 18% spreekt vandaag al van een kritiek tekort, terwijl nog eens een derde verwacht dat het ruimtegebrek binnen vijf jaar een groot probleem wordt.

“Voor veel bedrijven ontstaat zo een paradox: ze hebben ruimte nodig om te groeien, maar bijkomend vastgoed is duur, schaars en weinig flexibel. Tegelijk blijft een deel van de bestaande capaciteit onderbenut”, zegt Rooms. Volgens hem ligt de uitdaging daarom niet alleen in het toevoegen van vierkante meters, maar ook in een flexibeler gebruik van de beschikbare capaciteit.