Redopapers, van afvalberg naar waardecreatie

​Hoe zwangerschapsverlof de groei van een circulair bedrijf versnelde

Het verhaal begint met een berg misprints, zwangerschapsverlof en een sprong in het onbekende. Vandaag is het Antwerpse Redopapers een groeiend bedrijf dat bewijst dat afval niet bestaat, alleen onbenutte kansen. Wat ooit begon met een duik in papiercontainers, groeide uit tot een onderneming die reststromen omzet in waardevolle producten. Voor oprichter Linde Luyten was dat pad allesbehalve rechtlijnig. “Als studente grafisch ontwerp zag ik prachtige vellen papier, testdrukken en overschotten gewoon in containers verdwijnen”, zegt ze. “Daar begon het: het besef dat dit materiaal een tweede leven verdiende.”

Linde maakt meteen een belangrijk onderscheid. “Wat wij doen, is geen recyclage maar upcycling. Upcycling vervangt recyclage niet, het verlengt de levenscyclus.” Met dat inzicht zette Redopapers zijn eerste stappen. De echte versnelling kwam echter door een onverwachte wending tijdens Lindes zwangerschapsverlof.

“Drie jaar geleden bleek dat het ondernemerschap mijn medeoprichtster Tille Lingier minder lag dan gedacht. Ze liet weten Redopapers te willen verlaten”, vertelt Linde. “Op datzelfde moment was ik hoogzwanger en stond ik op het punt drie maanden moederschapsverlof te nemen.” Ze moest een beslissing nemen en deed dat resoluut. “We wierven Olivia Boeykens aan. Ik had nog nooit met haar gewerkt, maar gaf haar meteen een contract van onbepaalde duur. Dat was een gok, ja.”

Gok

Die gok bleek bepalend voor de toekomst van Redopapers. “Olivia hield samen met Tille het bedrijf drie maanden draaiende terwijl ik er niet was. We belden geregeld, maar ik kon voor een stuk loslaten. Het bedrijf bleef niet alleen overeind, het groeide zelfs. Dat was zó’n belangrijke periode. Olivia had een achtergrond in marketing en communicatie en nam meteen zaken op waar ik minder in thuis was.”

Na haar terugkeer besloot Linde het team verder uit te bouwen. Daarvoor had ze extra financiering nodig. Via een renteloze lening van risicofonds Trividend provincie Antwerpen kon ze een nieuwe aanwerving realiseren. “Het is eigenlijk een vorm van crowdfunding: wij haalden bij onze achterban 20.000 euro op, en Trividend provincie Antwerpen deed dat bedrag maal drie. Dankzij die lening konden we Lars aanwerven, die heel veel data-analyse doet, waardoor we verder ons klantenbestand kunnen uitbreiden. Die vacature leverde meer dan honderd reacties op. Dat was een fantastische verrassing. Na de succesvolle crowdfunding bevestigde die respons dat Redopapers echt leeft.”

Die aantrekkingskracht merkt Linde nog dagelijks. “Olivia vertrekt binnenkort met zwangerschapsverlof. We zochten iemand om haar zes maanden te vervangen en kregen meer dan veertig kandidaturen. Dat zegt veel over hoe mensen ons bedrijf zien.”

Ambitie

Met de groei van het team groeide ook de ambitie. Redopapers haalde bovendien een subsidie binnen van VLAIO in het kader van Vlaanderen Circulair. “Met die middelen willen we via een vijftal projecten nog meer grafisch afval verwerken”, zegt Linde. “Ons circulair cadeaupapier voor kerst haalde zelfs de krant. Dat was een mooie erkenning.”

De groei brengt ook organisatorische vragen met zich mee. “Ik zoek continu naar het evenwicht tussen verantwoordelijkheid geven, een vlakke structuur behouden en toch niet te ver gaan. Olivia en Lars werken heel zelfstandig, maar kijken voor eindbeslissingen uiteraard naar mij. We werken nu samen met maatwerkbedrijven, maar we willen volgend jaar Artikel 60-werknemers on site. Dat vraagt een andere hiërarchie.” (Artikel 60 is een sociale tewerkstellingsmaatregel waarbij het OCMW mensen met een leefloon tijdelijk inzet om werkervaring op te doen en opnieuw recht te krijgen op werkloosheidsuitkeringen, met het doel van duurzame integratie op de arbeidsmarkt, n.v.d.r.).

Potentieel

Volgens Linde wordt afval te vaak onderschat. “Afval is geen verlies, het is potentieel.” En dat potentieel is nodig, want de papierindustrie veroorzaakt zeven procent van de wereldwijde CO₂-uitstoot. “Dat is bijna drie keer zoveel als de luchtvaart”, zegt ze. “Papier is water- en energie-intensief en vereist altijd nieuwe pulp. Heel veel papier dat naar recyclage gaat, is nog perfect bruikbaar. Dat is de ruimte waar wij werken.”

Waar Redopapers jarenlang vooral met lokale drukkerijen en cultuurhuizen samenwerkte, richt het bedrijf zich nu ook op ondernemingen. “Daar zien we enorme verspilling: oude banners, ongebruikte posters, briefpapier met een verouderd logo. Dat gaat vaak in één beweging de container in. Nochtans is dat materiaal perfect om te upcyclen tot schrijfwaren, geschenken of interne tools.”

Creativiteit is volgens Linde de motor achter Redopapers. “Creatief ondernemen draait voor ons niet alleen om het product, maar om de vindingrijkheid om duurzame oplossingen te vinden op elk niveau.” Digitalisering ziet ze niet als bedreiging. “Er wordt meer print on demand gebruikt, maar er blijft genoeg papierafval over om onze groei te verzekeren. We moeten wel praten met bedrijven, aanwezig zijn op inkoopbeurzen… De extra financiële middelen geven ons de ruimte om te experimenteren, bij te sturen en mee te evolueren.”

Samenwerkingen met duurzame drukkerijen zoals Zwartopwit blijven cruciaal. “Zij denken mee over hoe we snijafval vermijden. Als ze plaats over hebben op een drukplaat, schuiven ze er een opdracht van ons tussen. Anders zou dat materiaal gewoon afval worden. We bekijken al vóór het drukproces samen hoe we waarde kunnen creëren.”

Die mentaliteitswijziging ziet Linde in de hele sector. “Door stijgende grondstofprijzen wil niemand nog volle afvalpalletten. Bedrijven denken tegenwoordig twee keer na voor ze iets weggooien. Circulariteit is geen niche meer; het is noodzaak.”

De vraag of Redopapers zichzelf ooit overbodig maakt, vindt ze een mooie gedachte. “Als de papierafvalberg ooit verdwijnt, is onze missie geslaagd”, zegt Linde met een glimlach. “Maar zover zijn we nog lang niet. En zelfs dan: we kijken nu al naar andere materialen. De essentie blijft dezelfde: schoonheid zien in afval. Daar zit nog zó veel potentieel in.”