“We staan aan de vooravond van een nieuw economisch tijdperk”

Tijdens de CFOconferenz 2025 schetste Koen De Leus, Chief Economist bij BNP Paribas Fortis, de uitdagingen van de nieuwe wereldeconomie. Hij benadrukte de impact van geopolitieke veranderingen en stijgende rentes, en pleit voor een strategisch herinrichtend Europa om concurrerend te blijven.

Koen De Leus, Chief Economist bij BNP Paribas Fortis en coauteur van De Nieuwe Wereldeconomie mocht op CFOconferenz 2025 de spits afbijten. In zijn keynote schetste hij het macro-economisch kader.

“Wat we vandaag zien gebeuren, is gigantisch”, gaat Koen van start. “We gaan een periode in van structureel hogere rentevoeten en een fundamentele heroriëntering van de wereldeconomie.” Koen benadrukt dat het cruciaal is voor CFO’s en bedrijfsleiders om inzicht te krijgen in de economische schokken die hen te wachten staan. “We bevinden ons in een tijdperk van snelle veranderingen, waarbij investeerders hogere risicopremies eisen en bedrijven een flexibelere langetermijnstrategie moeten hanteren om concurrentieel te blijven.”

De cyclische aard van economische crisis en geopolitieke invloed

Volgens Koen bevinden we ons in een zogenaamde 'fourth turning’, een periode van twintig jaar economische en politieke instabiliteit die zich om de tachtig jaar herhaalt. “De vorige fourth turning leidde tot de Grote Depressie en de Tweede Wereldoorlog”, legt hij uit. “Na die crisis werd de wereldorde hertekend met instellingen als de NAVO, het IMF en de Wereldhandelsorganisatie. Met het uitsterven van de generatie die deze vangrails rond de wereldeconomie heeft opgezet, worden die instellingen opnieuw in vraag gesteld. We zien vandaag, en de voorbije jaren, opnieuw een periode van geopolitieke onrust met Amerikaans president Trump als accelerator en in zijn zog de opkomst van isolationisme.”

De veranderende wereldorde heeft volgens Koen grote gevolgen voor Europa. “Europa heeft lang geprofiteerd van een model waarin het zijn veiligheid uitbesteedde aan de VS, zijn energie aan Rusland en zijn exportgroei aan China. Nu Trump uitpakt met protectionistische maatregelen en Europa nog meer afhankelijk van de VS is geworden, moeten we een strategische omslag maken.” Daarbij wijst hij erop dat de Europese industrie de impact van deze ontwikkelingen sterk voelt. “Deglobalisatie en protectionistische maatregelen in de VS en China zorgen ervoor dat de Europese export onder druk komt te staan, wat zich vertaalt in een onzekere economische toekomst.”

De impact van inflatie en rente

Een van de belangrijkste economische trends volgens Koen zijn de stijgende rentevoeten. “Dat komt niet als een verrassing. De onderliggende trends, zoals de klimaattransitie, vergrijzing en deglobalisatie, zorgen voor structureel hogere inflatie. De markt zal als gevolg hogere risicopremies eisen en daardoor staan we vandaag aan de vooravond van twintig tot dertig jaar van structureel stijgende rentes met af en toe cyclische dalingen, zoals vandaag.”

Daarnaast is de energiecrisis een sleutelfactor in de huidige economische verschuivingen. “De transitie naar groene energie gaat gepaard met periodieke overschotten en tekorten, en daardoor ook prijsschokken. Hoe trager we die transitie maken, hoe meer schokken we zullen ondervinden. Die instabiliteit zal zich vertalen in inflatieverwachtingen en dus opnieuw hogere rentes.” Volgens Koen moeten bedrijven zich voorbereiden op deze nieuwe realiteit. “CFO’s moeten rekening houden met een volatiel financieel landschap. Het rentepad voor de komende tien jaar is onzeker en dat verhoogt de noodzaak aan strategische planning.”

Europa moet zich heruitvinden en zelfvoorzienend worden

Koen pleit voor een sterker en zelfstandiger Europa. “Trump maakt Europa 'great again' door ons te dwingen onze afhankelijkheden af te bouwen. We moeten onze defensie-uitgaven verhogen, investeren in energieonafhankelijkheid en onze interne markt versterken.” Daarbij wijst hij op de enorme investeringen die Duitsland gepland heeft in infrastructuur en defensie. “Duitsland gaat de komende tien jaar meer dan twee keer zoveel investeren als na de val van de Berlijnse Muur. Dit is een gamechanger voor Europa en een noodzakelijke stap om minder afhankelijk te worden van externe krachten.”

Volgens Koen is er een directe noodzaak om de energiemarkt te hervormen. “We moeten onze LNG-import gezamenlijk aanpakken om prijsexplosies te voorkomen en energie betaalbaar te houden. Daarnaast moeten we kritisch nadenken over nucleaire energiecentrales heropenen, vooral gezien de beslissingen die Duitsland in het verleden heeft gemaakt door zichzelf te afhankelijk te maken van gas. En natuurlijk neemt hernieuwbare energie hier eveneens een belangrijke plaats in.”

Prioriteiten voor de toekomst

Volgens Koen moeten bedrijven en beleidsmakers focussen op drie domeinen: energie, industrie en innovatie. “Energie-intensieve sectoren in Europa hebben een concurrentiehandicap. De energieprijzen zijn hier veel hoger dan in de VS en China. Dat moeten we aanpakken om onze industrie competitief te houden.” Daarnaast pleit hij voor een verdere integratie van de Europese markt. “De interne barrières tussen Europese landen zijn vaak hoger dan de invoerheffingen van Trump. Dat belemmert onze groei. We moeten die barrières afbreken en als eenheid opereren.”

Volgens Koen moet Europa nadenken over strategische bescherming van zijn industrieën. “We moeten niet langer naïef zijn en zomaar iedereen op onze markt toelaten. Als we Chinese bedrijven toelaten, moeten zij ons ook toelaten. De tijd van eenzijdige openheid is voorbij.”

Crisis als katalysator

Tijd dus om uit onze comfortzone te komen. “We zijn in Europa goed in rapporteren, maar nu is het tijd voor actie. Alleen in tijden van crisis maakt Europa grote sprongen. Trump dwingt ons om sneller te handelen en dat kan uiteindelijk een zegen zijn.”

Het volledige artikel verscheen in ons printmagazine. Wil jij ook een exemplaar ontvangen? Contacteer rosanne.beeckman@nieuwemediagroep.be.