Fusies en overnames, of beter bekend als M&A (mergers and acquisitions) zijn hot, zeer hot. In de eerste negen maanden van 2025 bedroeg de fusie- en overnameactiviteit wereldwijd 3,1 biljoen dollar of 35% meer dan vorig jaar. Investeringsbanken streken maandelijks tien miljard dollar op aan vergoedingen. Meer dan reden genoeg om het M&A-fenomeen even te ontrafelen.
Vaak wordt M&A in één adem uitgesproken, maar fusies en overnames zijn niet helemaal hetzelfde.
Wanneer twee of meer individuele bedrijven fuseren tot een nieuwe onderneming, wordt dit een fusie genoemd. De gefuseerde entiteit krijgt meestal een nieuwe naam en een nieuw management, dat meestal bestaat uit werknemers van beide bedrijven. De beslissing om te fuseren is altijd wederzijds, aangezien de fuserende bedrijven hun krachten bundelen om bepaalde voordelen te behalen, vaak ten koste van hun individuele bevoegdheden. Er vindt doorgaans geen uitwisseling van geld plaats, maar een swapping van aandelen.
Fusies kunnen worden gemotiveerd door het vergroten van het marktaandeel, het betreden van nieuwe markten, het verlagen van de bedrijfskosten, het verhogen van de omzet en het vergroten van de winstmarges. De partijen bij het contract zijn over het algemeen vergelijkbaar qua omvang en schaal van de activiteiten en behandelen elkaar als gelijken. Een gefuseerd bedrijf geeft nieuwe aandelen uit en deze worden proportioneel verdeeld over de bestaande aandeelhouders van beide moedermaatschappijen op basis van de overeengekomen waarderingen van de te fuseren bedrijven.
Ter illustratie twee voorbeelden van geslaagde megafusies: De Britse multinational GlaxoSmithKline ontstond door de fusie van twee farmaceutische bedrijven, Glaxo Wellcome en SmithKline Beecham. De Belgische bierbrouwer Anheuser-Busch InBev fuseerde met het Britse SABMiller, waardoor 's werelds grootste bierbrouwer ontstond.
Een overname is een bedrijfstransactie waarbij één bedrijf – vaak de 'overnemer' of 'koper' genoemd – een controlerend belang (meestal meer dan vijftig procent van de stemgerechtigde aandelen) of het volledige belang in een ander bedrijf – het 'doelwit' – koopt. Door het eigen vermogen of de activa van het doelwit over te nemen, verkrijgt de overnemer de controle over diens activiteiten, financiën, intellectuele eigendom en personeelsbestand.
De koper neemt beslissingsbevoegdheid over het doelwit en integreert het in diens bedrijfsstructuur. De vergoeding kan bestaan uit contanten, aandelen, schulduitgifte of een combinatie daarvan. Overnames kunnen worden gestructureerd als aandelenaankopen (aankoop van eigen vermogen) of activa-aankopen (aankoop van specifieke activa en passiva).
Overnames worden gemotiveerd omdat overnemers streven om exogene groei te realiseren, nieuwe markten te betreden, technologie of talent te verwerven, kostensynergieën te realiseren of hun concurrentiepositie te versterken. In tegenstelling tot een fusie – waarbij twee bedrijven als gelijkwaardige partijen samenwerken – is een overname inherent asymmetrisch, waarbij de ene partij de activiteiten van de andere partij onder zijn eigen management en bestuur brengt. Overnames kunnen in overeenstemming gebeuren (friendly takeover) of vijandig (hostile takeover).
Ter illustratie: Snoepgigant Mars betrad vorig jaar de snackmarkt door Kellanova (bekend van Pringles, Cheez-Its en Pop-Tarts) over te nemen voor 35,9 miljard dollar. En de grootste deal van 2025 (tot nog toe) was die van spoorwegreus Union Pacific die 85 miljard dollar neertelde voor de overname van concurrent Norfolk Southern.
Fusies en overnames zijn niet altijd geslaagd. Bepaalde CEO’s, zoals de voormalige CEO van IBM Louis Gerstner, stelde dat je een business moet opbouwen uitsluitend via endogene groei en niet via een resem aan overnames. Fusies en overnames gaan immers vaak gepaard met herstructureringskosten of erger nog incompatibele bedrijfsculturen.
Het Belgische bpost bijvoorbeeld nam de Franse logistieke speler Staci Group over in 2024 voor de prijs van 1,3 miljard euro. Bpost betaalde voor het pakjesbedrijf twaalf keer (de zogenaamde multiple) de EBITDA. De overnameprijs was daarmee hoger dan de toenmalige beurswaarde van bpost. Ter vergelijking: de multiple van het eigen aandeel bedroeg toen 2,7. Het aandeel van bpost kelderde en noteert nu zeventig procent lager - ook om andere redenen - dan bij de overname met een totale beurskapitalisatie van minder dan een derde van de overnameprijs. Het publieke bedrijf bpost was niet aan haar proefstuk toe. In 2017 nam het bedrijf het Amerikaanse e-commerce Radial over voor 700 miljoen euro en recupereerde nooit haar kapitaalkosten. In 2025 schreef bpost 300 miljoen euro waardevermindering af op de Radial-deal.
Dat brengt ons bij de vraag naar de accurate waardering. Meestal gaat het om rendabele bedrijven met stabiele, voorspelbare kasstromen zodat de klassieke Discounted Cash Flow (DCF) methode het meest aangewezen is. Daarnaast worden markt-multiples gebruikt. Maar de juiste prijs bestaat niet en alles hangt af van hoe de integratie van beide ondernemingen verloopt. Strategische premies, synergiepotentieel, en dealstructuur-effecten op belastingen en kredietratings zijn evenzeer cruciaal. Creatieve structuren zoals earnouts kunnen waarderingsverschillen overbruggen en risico's mitigeren. Het blijft dus een complexe aangelegenheid.
Fusies en overnames zijn dan ook meer dan een louter financiële transactie. Het is een strategisch instrument dat, wanneer vakkundig uitgevoerd, duurzame waarde en concurrentievoordeel kan realiseren. De rol van CFO's in M&A is dan ook geëvolueerd van financiële toezichthouder naar strategische architect. CFO's staan centraal in het gehele M&A-proces, van financiële due diligence tot selectie van de doelonderneming en de post-financiële en culturele integratie. Hun unieke positie stelt hen in staat om ondoordachte besluitvorming te temperen met data en cijfermatig onderbouwde analyses. Het al dan niet welslagen van een M&A-operatie berust grotendeels op de spreekwoordelijke schouders van de CFO’s en het is dan ook belangrijk dat zij betrokken worden bij het gehele proces, van selectie tot uitvoering, tot het opstellen en opvolgen van de KPI’s. ERP-platforms en AI kunnen hen daarbij behulpzaam zijn.
Verdoe jij ook te veel tijd met het opvolgen van alle nieuwtjes in je feed? No worries, wij verzamelen alles wat nieuw is in de finance wereld. Al die nieuwtjes komen wekelijks in jouw mailbox terecht.
