THE ART OF SINGAPORE

​“Hoe kun je in die politiestaat wonen?” Dat was de vraag die ik kreeg toen ik dertig jaar geleden naar Singapore verhuisde. Vandaag krijg ik te horen: “Je hebt geluk dat je op zo’n fantastische plek woont.”

Wat is er gebeurd? Is Singapore veranderd, of is de wereld veranderd? Waarschijnlijk allebei.

Door de jaren heen heb ik Singapore vaak moeten uitleggen. Naarmate ik het land beter leerde begrijpen, en sommige andere landen de weg kwijtraakten, werden de gesprekken over Singapore steeds interessanter.

Met de jaren werd ik een fan van Singapore en begon ik het mijn thuis te noemen. Ik werd een deel van Singapore, en Singapore werd een deel van mij.

Singapore werd een verslaving waar ik niet van af kan en ook niet van af wil. Deze stad geeft je het gevoel een wereldburger te zijn, midden in de actie, elke dag opnieuw. Je hoeft maar om je heen te kijken: enorme schepen varen voorbij en vervoeren ongeveer 30% van de wereldhandel, terwijl je op straat mensen uit alle hoeken van de wereld tegenkomt.

Expats die hier een paar jaar hebben gewoond, raken nooit helemaal afgekickt. Waar ze ook naartoe gaan, ze missen het eten en de sfeer.

Niemand heeft het nog over een politiestaat. Er is alleen bewondering voor wat de grondlegger van Singapore, Lee Kuan Yew, heeft opgebouwd. Singapore is 61 jaar oud en daarmee een van de jongste landen ter wereld. Toch schrijft het meer geschiedenis dan veel landen die dubbel zo oud zijn.

Dit land uitleggen is niet eenvoudig. Je moet er wonen om het te begrijpen. De eenvoudigste manier om Singapore te omschrijven, is waarschijnlijk als Singapore Inc.: een land dat wordt bestuurd als een bedrijf, met een slimme raad van bestuur die geld wil verdienen en innovatie hoog in het vaandel draagt.

Over het algemeen zijn de werknemers, de burgers, erg tevreden over hun managementteam en over de prestaties van Singapore Inc. De meesten, zo niet iedereen, profiteren van de sterke prestaties van het land en zien hun levenskwaliteit verbeteren, vaak sneller dan op veel andere plaatsen in de wereld.

Singapore selecteert zijn meest getalenteerde mensen om voor de overheid te werken en betaalt hen zeer goed. Een systeem dat in veel landen niet meer bestaat, waar de ‘overblijvers’ bij de overheid terechtkomen, onderbetaald worden en het hele systeem in een neerwaartse spiraal belandt.

Singapore Inc. is een bedrijf én een land dat ernaar streeft om in alles wat het doet tot de absolute top te behoren, of het nu gaat om financiën, gezondheidszorg, logistiek, handel of industrie. Er is altijd druk om de beste te zijn, net zoals in een bedrijf.

Alles wordt opgevolgd en gemeten, en de meeste burgers staan daarachter omdat het de ambitie creëert om uit te blinken. Perfect is het systeem niet, want voor geluk of mentale gezondheid bestaat geen echte maatstaf.

Geld is een maatstaf die elke Singaporees begrijpt. Alles moet geld opbrengen. Dat werkt goed, maar het is een maatstaf die geen rekening houdt met de opwarming van de aarde, mentale gezondheid, voetpaden of parken.

Bij gebrek aan andere maatstaven wordt diezelfde logica ook toegepast op het dagelijks leven. De duurste kleren, horloges, wijn of handtas worden als ‘de beste’ beschouwd. Dat verklaart het succes van luxemerken in Singapore, zeker omdat rijke bezoekers uit heel Azië dezelfde maatstaf hanteren wanneer ze hier winkelen.

Iets anders dat moeilijk te meten is, is ‘vrijheid’. Van Europese bezoekers kreeg ik vaak de vraag: “Hoe kun je op een plek wonen waar alles zo streng is?” Mijn antwoord bestaat uit twee delen. Ten eerste: als je niets verkeerd doet, waarom zou je je dan druk maken om die controle? Ten tweede: op een plek met strenge regels en weinig criminaliteit hoef ik me geen zorgen te maken over mijn dochters, omdat ze er altijd veilig zijn. In die zin is er in Singapore meer vrijheid dan in de meeste steden ter wereld.

Singaporezen steunen die strikte omgeving en zullen je corrigeren als je iets doet wat niet is toegestaan, zoals eten op de bus. Probeer in België eens een vreemde op de bus terecht te wijzen en je riskeert een pak slaag.

Daarom zie je ook niet veel politie op straat. Mensen weten hoe ze zich moeten gedragen, en als iemand toch een regel overtreedt, zullen anderen die persoon er gewoon op aanspreken.

Het idee om ‘onze eigen mensen eerst’ te zetten, heeft in Europa een negatieve bijklank, maar in Singapore is het bijna een mantra. Het land wil ervoor zorgen dat zijn burgers mee profiteren van het succes, net zoals werknemers zouden moeten profiteren van het succes van het bedrijf waarvoor ze werken. Daar is niets mis mee.

Bezoekers, ook politici die hier op bezoek komen, zeggen me vaak: “Ja, maar in zo’n klein land is het gemakkelijk om dat allemaal te doen.” Ik zou net zeggen dat het allesbehalve gemakkelijk is geweest. Singapore heeft zichzelf keer op keer opnieuw moeten uitvinden, en blijft dat doen. Het land moest de lonen van werknemers verhogen en de instroom van goedkope arbeidskrachten beperken. Het moest zijn plaats vinden binnen ASEAN en tegelijk een evenwicht bewaren tussen China, India en de Verenigde Staten. Het moest zich positioneren in de wereld van financiën en AI, terwijl het tegelijk de werkgelegenheid zo hoog mogelijk hield.

Singapore heeft er altijd naar gestreefd om tot de absolute top te behoren en blijft dat doen. Daardoor is het land zelf een maatstaf geworden voor veel andere landen. The Art of Singapore in de praktijk!

Wie in deze stad woont, zit op de eerste rij bij een van de beste voorstellingen ter wereld.

​Koen Cardon, Partner Square Circle Pte Ltd