De tweestrijd van AI – wie slaat de brug?

AI speelt een cruciale rol in de financiële wereld, maar brengt ook risico's met zich mee zoals hallucinaties van chatbots en datalekken. Verantwoord gebruik, risicobeheer en samenwerking tussen teams zijn essentieel om deze technologie veilig en effectief toe te passen.

Artificiële intelligentie (AI) is niet meer weg te denken uit de financiële wereld. Van het automatisch verwerken van facturen en offertes tot gepersonaliseerde klantenservice en efficiënter voorraadbeheer – de voordelen zijn enorm. AI verhoogt de productiviteit, verlaagt kosten en verbetert de klantervaring. Wie vandaag de technologie nog negeert, mist morgen competitief voordeel.

Maar aan de andere kant brengt AI ook nieuwe risico’s met zich mee. Denk aan chatbots die hallucineren en foutieve informatie verspreiden, met verkeerde beslissingen of reputatieschade tot gevolg. Of AI-tools die onbedoeld gevoelige data delen buiten de organisatie, wat kan leiden tot datalekken, maar ook cyberaanvallen of zelfs deepfake-phishing.

De conclusie is duidelijk: AI is te waardevol om te negeren, maar te risicovol om ondoordacht te gebruiken.

Verantwoord AI-gebruik doorheen de AI-levenscyclus

Om de voordelen van AI ten volle te benutten, moet verantwoord gebruik ingebed worden in de volledige AI-levenscyclus. Dat betekent dat risicobeheer en compliance niet achteraf mogen komen, maar van bij de start meespelen.

In de beginfase is het essentieel om de risico’s van een AI-toepassing in kaart te brengen en te begrijpen welke wet- en regelgeving van toepassing is. Zo wordt duidelijk wat nodig is om het project succesvol én veilig te maken. Soms blijkt daarbij dat de risico’s te groot zijn tegenover de verwachte waarde – en dat is ook een waardevol inzicht.
Tijdens de ontwikkeling moeten zowel technische als niet-technische controles worden ingebouwd om risico’s te beheersen. Denk aan testprocedures, databeperkingen of ethische richtlijnen.
Voor de ingebruikname is de vraag cruciaal: zijn de AI-gerelateerde risico’s voldoende beheerst om het systeem verantwoord te kunnen uitrollen?
Na de lancering is voortdurende monitoring noodzakelijk. Door risico’s vroegtijdig te detecteren, kunnen incidenten worden voorkomen.

“Je kan AI niet los zien van risicobeheer,” zegt Seppe Housen, Responsible AI expert bij Datashift. “Het succes van een AI-toepassing hangt niet alleen af van wat ze kan, maar ook van hoe veilig, transparant en betrouwbaar ze functioneert.”

Samenwerking is de sleutel

Verantwoord AI-gebruik vraagt om samenwerking tussen verschillende teams.

Technische teams bouwen niet enkel de AI-toepassing, maar ontwikkelen ook de nodige controles en testen om risico’s te meten.
Controlfuncties zoals security, privacy en compliance geven richting over hoe specifieke risico’s het best worden aangepakt.
Business teams bepalen samen welke toepassingen de meeste waarde creëren en hoeveel risico de organisatie bereid is te nemen.

Steeds meer organisaties erkennen dat er iemand nodig is om deze samenwerking te coördineren. Nieuwe functies ontstaan, zoals een Responsible AI Officer, AI Risk Manager of Trusted AI Expert. Hun rol: ervoor zorgen dat AI op een verantwoorde manier wordt ontwikkeld, aangekocht en gebruikt.

Conclusie

“AI kan enorme waarde opleveren voor financiële instellingen,” besluit Seppe Housen. “Maar die waarde komt pas volledig tot zijn recht als we de technologie ook veilig en verantwoord inzetten. AI is te waardevol om te negeren, en te risicovol om zorgeloos toe te passen.”