Belgische financiële sector boekt vooruitgang in strijd tegen witwassen, maar deadlines blijven uitdaging

​De Belgische financiële sector zet stappen vooruit in de aanpak van witwassen en financiële fraude, maar niet alle organisaties dreigen tijdig klaar te raken voor de nieuwe Europese regelgeving die in juli 2027 van kracht wordt. Dat blijkt uit de EMEA AML Survey 2026 van PwC Belgium, gebaseerd op inzichten van meer dan 500 organisaties in 40 landen, waaronder negentien Belgische financiële instellingen.

De nieuwe Europese regelgeving rond anti-money laundering (AML) geldt als de grootste hervorming in meer dan tien jaar. Ze omvat onder meer een uniform Europees wetboek, strengere rapporteringsvereisten en de oprichting van een Europese toezichthouder: de Anti-Money Laundering Authority (AMLA).

Volgens het onderzoek verwacht slechts één derde van de financiële instellingen binnen de Europese Unie volledig klaar te zijn tegen juli 2027. Belgische organisaties blijken iets beter voorbereid dan hun Europese collega’s, al geeft ook bijna de helft van de Belgische respondenten aan de deadline mogelijk niet te halen.

“Het AML-landschap in de Europese Unie gaat een nieuwe fase in, met een ambitieuze regelgeving terwijl organisaties blijven kampen met operationele en data uitdagingen. Veel instellingen bevinden zich slechts aan het begin van de voorbereiding op het nieuwe EU AML-pakket, met grote verschillen in compliance tussen sectoren en regio’s”, aldus Géraldine D'Argembeau, Partner en Head of Financial Crime bij PwC Belgium

Toenemende druk op compliance en processen

De strijd tegen witwassen wordt almaar complexer door strengere regelgeving, evoluerende financiële criminaliteit en de nood aan digitale transformatie. Financiële instellingen krijgen daarbij te maken met stijgende compliancekosten, operationele knelpunten en een aanhoudend tekort aan gespecialiseerd talent.

Vooral Customer Due Diligence (CDD) blijkt een belangrijk struikelblok. De toenemende eisen rond datagebruik leggen zwakke plekken bloot in bestaande systemen en processen.

Daarnaast verwacht ongeveer één derde van de instellingen binnen en buiten de Europese Unie dat de compliancekosten met 10 tot 30 procent zullen stijgen. Ook Belgische financiële instellingen voelen die druk. Ongeveer drie op de vijf verwachten een kostenstijging van minstens 10 procent.

Opvallend is bovendien dat slechts ongeveer één op de vier Belgische instellingen voorlopig zowel een analyse als een impactbeoordeling van de nieuwe regelgeving heeft afgerond, terwijl de implementatiedeadline steeds dichterbij komt.

Technologie moet AML-processen versterken

Technologie wordt steeds vaker gezien als cruciale hefboom om te voldoen aan de strengere regelgeving. Binnen de EMEA-regio plant 61 procent van de banken en 57 procent van de asset & wealth management-bedrijven nieuwe technologieën te introduceren in transactiemonitoring.

Ook Belgische instellingen investeren sterker in digitale AML-oplossingen. Meer dan twee derde plant de komende twee jaar minstens drie procent van het AML-budget te investeren in digitale tools. Ongeveer één derde verwacht zelfs meer dan vijf procent te investeren.

De focus ligt daarbij op klantdue diligence, transactiemonitoring, risicobeoordeling, screening en remediatie. Belgische organisaties tonen bovendien groeiende interesse in AI-technologieën zoals machine learning en agentic AI om AML-processen efficiënter te maken.

Toch blijft de adoptie van geavanceerde technologie ongelijk. Datakwaliteit blijft volgens het rapport de grootste uitdaging. Binnen de EMEA-regio noemt 89 procent van de elektronische en virtuele betalingsbedrijven dit de belangrijkste hinderpaal voor AI-adoptie, tegenover 64 procent van banken en verzekeraars en 52 procent van asset & wealth management-bedrijven.

Meer dan één derde van de instellingen verwacht daarom ingrijpende of volledige herzieningen van de datainfrastructuur. Dat wijst volgens PwC op een verschuiving naar grootschalige digitale transformatie, eerder dan beperkte aanpassingen.

Tekort aan specialisten blijft uitdaging

Naast technologie blijft ook talent een belangrijk aandachtspunt. Belgische instellingen willen hun interne AML-capaciteit uitbreiden, ondanks het aanhoudende tekort aan gespecialiseerde profielen en de verwachte uitstroom richting de nieuwe Europese AML-autoriteit.

Ongeveer twee derde van de Belgische instellingen plant bijkomende interne middelen vrij te maken, waarvan ongeveer één derde dit over meerdere functies wil spreiden.

Ook het vertrouwen in bestaande transactiemonitoringsystemen blijkt beperkt. Slechts ongeveer één op de vijf instellingen geeft aan volledig vertrouwen te hebben dat de huidige systemen optimaal functioneren en aan alle vereisten voldoen. Bijna de helft plant daarom op korte termijn systeemreviews.

Tegelijk neemt ook de outsourcing van Know Your Customer (KYC)-controles en transactiescreening toe. Volgens PwC zullen transparantie, verantwoordelijkheid en betrouwbare processen cruciaal worden om het vertrouwen van zowel cliënten als toezichthouders te behouden.