De gedeelde toekomst van banken en fintechs

In de financiële sector zet de opmars van fintechs zich voort. Terwijl winstgevendheid wel nog steeds de algemene uitdaging voor fintechs in banking is, zijn verschillende spelers ondertussen uitgegroeid tot winstgevende bedrijven. Traditionele banken worstelen op hun beurt met verouderde legacy systemen. Raf De Kimpe, CEO van FinTech Belgium, schetst een kader van de financiële sector waar samenwerken tussen banken en fintechs steeds meer de norm wordt.

Samenwerkingen in de sector

“Hoewel banken vroeger wantrouwig naar fintechs keken, is het ‘wij versus zij’-denken inmiddels achterhaald”, stelt Raf. “Na consolidaties in de markt, zijn fintechs en traditionele banken voornamelijk partners geworden, in plaats van elkaars concurrenten.” Deze nieuwe realiteit wordt aangemoedigd door FinTech Belgium. “We willen de samenwerking tussen banken en fintechs zoveel mogelijk faciliteren en zo de financiële markt verder laten groeien.”

De cowboys zijn eruit

Toch heeft deze maturiteit in de markt even geduurd. Door de grote media-aandacht voor compliance-problemen bij enkele fintechs, werd hun vertrouwensimago aangetast. Dit was onterecht, volgens Raf. “Het idee dat fintechs minder compliant zijn, klopt gewoon niet”, stelt hij. “Ook traditionele banken kennen een geschiedenis met negatieve voorbeelden. De compliance-uitdagingen zijn voor iedereen enorm. Bovendien zijn de fintech-cowboys er inmiddels tussenuit.”

Kredieten als moneymaker

“De grootste uitdaging voor fintechs in banking blijft winstgevendheid”, stelt Raf. “Traditionele banken zijn veel winstgevender omdat zij beschikken over een volledige banklicentie, waarmee ze kredieten kunnen verstrekken.”

“Hoewel veel fintechs in België licenties hebben voor bankachtige diensten, is de drempel te hoog voor een volledige banklicentie. Sommige fintechs lossen dit op via samenwerkingen met traditionele banken. Anderen, zoals Revolut, verkrijgen een banklicentie in een andere lidstaat. Het resultaat is dat de traditionele banken in België de kredietmarkt nog steeds domineren en kredieten zijn hun grootste moneymaker.”

Evolutie van winstgevendheid

Ondanks de algemeen lagere inkomsten ziet Raf een positieve evolutie. “Fintech is een breed begrip; niet elke fintech wil een bank zijn”, legt hij uit.

“De oplossingen van fintechs variëren van compliance tot betalingen, en ga zo maar door. Veel van deze bedrijven zijn winstgevend, zowel in België als daarbuiten. Zelfs binnen de globale banksector boeken bedrijven als Starling en Wise al jaren winst.”

Verschillend aanbod

Maar het aanbod van traditionele banken is vaak veel groter dan dat van fintechs. “Fintechs kunnen nog niet opboksen tegen het aanbod van traditionele banken dat de voorbije tweehonderd jaar is opgebouwd”, duidt Raf. “De meeste fintechs in banking, zijn begonnen met de basis: een bankrekening en een fysieke of digitale betaalkaart. Hoewel hun aanbod stapsgewijs uitbreidt, kunnen we niet ontkennen dat de banken vaak een veel bredere waaier aan producten en services kunnen bieden.”

En ook dit heeft een extra impact op het verschil in winstgevendheid. “Fintechs moeten het voornamelijk doen met transactiekosten, abonnementen, FX-fees en interchange op kaartbetalingen”, duidt Raf. “Banken hebben doorgaans dezelfde opbrengsten, plus de vele extra services die ze historisch hebben opgebouwd zoals rentemarge op kredieten, vergoedingen en beleggingsdiensten.”

Legacy versus nieuwe systemen

“Een groot voordeel van fintechs is dat ze heel snel aansluiten bij de digitale verwachtingen van klanten”, vertelt Raf. Aan de basis van hun agile digital-firststrategie ligt een volledig nieuw systeem, dat in scherp contrast staat met die van traditionele banken. “De systemen van traditionele banken zijn historisch tot een log systeem gebouwd dat zich moeilijk kan aanpassen aan technologische ontwikkelingen.”

Anderzijds ziet hij wel enkele opmerkelijke evoluties bij de traditionele banken om dit te counteren. “Sommige banken hebben grote stappen gezet in de digital first trend, terwijl anderen zich net differentiëren met hun hoge menselijke factor”, duidt Raf.

Hoge compliance-eisen

De sector ziet af van de hoge compliance eisen. Hierdoor is “Good is good enough” tegenwoordig de denkwijze geworden van veel banken en fintechs. “Er is het besef dat perfecte compliance niet bestaat. Omdat alles zodanig complex is en zo snel verandert, zullen er altijd onvolmaaktheden zijn”, stelt Raf. De toewijding naar compliance is dan ook enorm in de sector.

“Voor traditionele banken is het vooral een technisch vraagstuk, omdat die opgezet moet worden doorheen hun verschillende complexe systemen. Fintechs, daarentegen, kunnen gemakkelijker hun systemen aanpassen, maar hebben minder ervaring en personeelsomvang om dit aan te pakken”, aldus Raf.

Fintechs in België

Fintechs zijn in België minder ingeburgerd dan in andere westerse landen. Een belangrijke verklaring ligt in onze cultuur. “De Belg is geboren met een baksteen in de maag”, merkt Raf op. “En de keuze voor een bank met de beste hypotheekvoorwaarden bepaalt vaak waar we al onze bankzaken regelen.”

Dat verklaart de sterke positie van traditionele banken en het relatief grotere wantrouwen ten opzichte van fintechs. Het contrast met het buitenland is soms groot. “In het Verenigd Koninkrijk bestaat er een sandbox waar fintechs en toezichthouders samen innoveren om de financiële sector te laten groeien.”

Hoewel traditionele banken domineren in marktaandeel en vertrouwen, brengen fintechs innovatie en snelheid in het financiële landschap. In België zien we dan ook een groeiende wisselwerking: fintechs werken samen met banken om extra diensten aan te bieden, en banken integreren op hun beurt fintech-oplossingen. “De samenwerkingen tussen traditionele banken en fintechs kunnen alleen maar aangemoedigd worden”, aldus Raf.