De kunst van het kaderen

​In elke cultuur vertellen mensen verhalen. Ze geven betekenis, dragen kennis over en houden herinneringen levend. Lang geleden hadden we beroepsvertellers, heb ik me laten vertellen. Ze hielpen gemeenschappen begrijpen waar ze vandaan kwamen en waar ze naartoe gingen. Vandaag lijkt dat instinct soms weg te sijpelen. Alles moet sneller en korter, want zelfs op de ‘à propos’ willen we niet meer wachten. Daardoor grijpen we al te vaak naar cijfers of feiten. Maar die alleen overtuigen niet altijd. Begrijp me niet verkeerd, innovatie is cruciaal en zuivere data is de basis van alles. Het biedt onderbouwing.

Maar deals mislukken zelden door een spreadsheet. Ze stranden omdat het verhaal errond ontbreekt. Goede ideeën gaan niet ten onder omdat ze inhoudelijk fout zitten, maar omdat niemand voelt wat ze betekenen. Wie het grotere kader kan schetsen, brengt helderheid, zelfs wanneer alles nog onduidelijk is. Misschien net dan. Daarin schuilt ook de essentie van sterk bestuur. Het is voor een groot stuk storytelling. Niet om te charmeren, maar om te duiden.

En net nu technologie steeds beter kan rekenen, optimaliseren en automatiseren, wordt het verhaal nog belangrijker. Een moeilijk jaar zonder verhaal is gewoon een moeilijk jaar. Een moeilijk jaar met een verhaal kan het begin zijn van iets sterks, omdat een verhaal toont wat niet in cijfers past. Zoals een kind een sprookje beter onthoudt en begrijpt dan ‘pas op voor…’, zo wordt een financiële strategie beter gedragen wanneer ze bestaat uit een begrijpelijk narratief.

Misschien moeten we daarom niet opgelucht zijn wanneer iemand vraagt: heb je twee minuten. Want in twee minuten krijg je geen verhaal. Neem liever een half uur van mijn tijd voor iets dat richting geeft en me met energie achterlaat.

En dat brengt ons bij de kunst van het kaderen. Of het kaderen van de kunst. Wie al eens een schilderij kocht, weet hoe bepalend het kader is. Het verandert niets aan de inhoud, maar wel alles aan hoe je kijkt, wat je ziet en wat je onthoudt.