Wat Europa kan leren van China

​Tijdens CFOconferenz 2026 schetste Rudy Aernoudt, een beeld van de Chinese economie. Tegelijk waarschuwt hij dat Europa zich niet kan permitteren om achterover te leunen. Stijgende inflatie, lage groei en een kwetsbaar energiebeleid zetten de economie onder druk.

Snelheid als systeem

“De snelheid in China is veel hoger dan in Europa, zowel voor beslissingen nemen als ze daadwerkelijk uitvoeren”, vertelt Rudy Aernoudt. Een van de meest sprekende voorbeelden die hij aanhaalt, is de opkomst van Xiaomi als autobouwer. “Xiaomi begon als producent van smartphones en besliste dan om de sprong naar de automarkt te wagen. Tussen dat strategische besluit en de eerste wagen die van de band rolde, zat amper veertien maanden.

Die snelheid vertaalt zich ook in betere cijfers. In China is het bruto binnenlands product per capita 60% meer dan in België. In Europa neemt het vaak jaren in beslag om de nodige vergunningen rond te krijgen, laat staan een volledige productielijn operationeel maken.

Ondernemende ambtenaren

Subsidies houden volgens Rudy vaak bestaande structuren in stand, zonder echte impact op productiviteit of groei, maar in China passen ze een ander model toe. “In China krijgen privébedrijven ook subsidies, maar het grote verschil met Europa is dat ze die subsidies pas krijgen als ze beter presteren dan de verwachtingen en de vooropgestelde doelstellingen”, vertelt hij.

“Ambtenaren worden daar beoordeeld op hun bijdrage aan economische activiteit. Ze hebben bepaalde KPI’s die ze moeten halen. Ze krijgen bijvoorbeeld ook bonussen als ze investeringen naar China halen en ervoor zorgen dat ze snel omzet maken”, vertelt Rudy. Daarom noemt hij ze ondernemende ambtenaren.

Lange termijn als strategische leidraad

Daarnaast is de langetermijnvisie in China ingebakken in zowel beleid als bedrijfsvoering. In gesprekken met regionale bestuurders wordt bijvoorbeeld niet gevraagd naar kwartaalresultaten, maar naar de positie van hun regio over vijftien jaar. KPI’s en targets zijn gekoppeld aan de ontwikkeling van infrastructuur, innovatiecapaciteit en investeringsbereidheid over een veel langere termijn dan we in Europa gewend zijn.

Ook in de bedrijfswereld ligt een duidelijke focus op langetermijndenken. De strategie van veel bedrijven wordt niet bepaald door onmiddellijke winst, maar door het plan voor R&D-investeringen en productiecapaciteit over de komende tien tot vijftien jaar. Bedrijven worden gestimuleerd om vooruit te kijken en investeringen te doen die pas op langere termijn rendement opleveren.

De vergelijking met Europa is scherp. “We handelen structureel trager in Europa. Beslissingen worden versnipperd en uitvoering sleept te lang aan. We focussen te veel op de korte termijn. Waar China plannen maakt richting 2050, denken Europese beleidsmakers vaak niet verder dan de volgende verkiezingen of zelfs de volgende krantenkop”, vertelt Rudy.

De keerzijde van de medaille

Hoewel Rudy Aernoudt onder de indruk is van de snelheid en efficiëntie van China, wijst hij ook op fundamentele kwetsbaarheden binnen het Chinese systeem. “Een eerste uitdaging is demografisch. Door decennia van éénkindbeleid evolueert China razendsnel naar een vergrijzende samenleving. Tegen het einde van de eeuw zal de bevolking bijna halveren. Dat zal op termijn druk zetten op de arbeidsmarkt en uiteindelijk ook op economische groei”, legt Rudy uit.

“China probeert dat vandaag al op te vangen via verregaande automatisering. Zo zijn er tegenwoordig zogenaamde dark factories. Dat zijn fabrieken waar de productie volledig gerobotiseerd is en waar licht overbodig is omdat er nauwelijks nog mensen werken.

Daarnaast is China ook geen lageloonland meer. De loonkosten in China bedragen gemiddeld acht dollar per uur. Die kosten zijn nog altijd veel lager dan in België. Maar in Maleisië zijn de loonkosten bijvoorbeeld vijf dollar per uur.

Stagflatie en energiecrisis

Rudy ging tijdens CFOconferenz ook dieper in op de situatie in België en Europa. Volgens hem stevenen we af op stagflatie, een combinatie van stagnerende groei en stijgende inflatie. “De groeivooruitzichten voor België illustreren die kwetsbaarheid. Volgens de voorspellingen rekenen ze voor België op een economische groei van 1,1%, maar door de oorlog zal dat nog met 0,3 tot 0,4 procentpunt dalen. Wat overblijft, is een groei van 0,6 à 0,7%, nauwelijks boven nulgroei. De inflatie zal stijgen van 2% naar 3 tot 3,5%.

Daarnaast legt de huidige energiecrisis volgens hem pijnlijk bloot hoe kwetsbaar we zijn geworden: “We hebben gefaald in ons energiebeleid door te weinig alternatieve energiebronnen te voorzien.” Hij bekritiseert ook de nucleaire uitstap: “Zonder die beslissing zouden we nu veel minder afhankelijk zijn van energiebronnen uit andere landen en minder gevoelig zijn voor geopolitieke spanningen.”

Alle energieprijzen behoren niet tot de kerninflatie. Dat betekent dat de inflatie die bepalend is voor de weddeaanpassingen energie niet zal in rekening brengen. Dat zal volgens Rudy Aernoudt op korte termijn leiden tot een daling in koopkracht.

Hoe lidstaten kunnen reageren

“Er zijn twee mogelijke manieren waarop de lidstaten kunnen reageren op de stijgende gasprijzen. De eerste optie is een reverse cliquetsysteem. Dat betekent dat de overheid kan ingrijpen door de accijnzen te verminderen als de gasprijzen stijgen”, vertelt Rudy.

Een tweede optie is het invoeren van een prijsplafond, zoals Emannuel Macron deed tijdens de coronacrisis. Daarbij wordt een maximale prijs op gas ingevoerd. “Als de gasprijs hoger is dan het prijsplafond, dan neemt de overheid het verschil voor haar rekening. Beide maatregelen hebben een budgettaire kost, maar bieden op korte termijn wel ademruimte.”

Hervormen of achterblijven

“België herstructureren kan het bruto binnenlands product per capita met 40% verhogen tegen 2050. De hervorming van het fiscaal systeem en de arbeidsmarkt en de herziening van de rol van syndicaten zou een positief effect hebben op de economische groei in België. Het is belangrijk om nu al structurele veranderingen door te voeren voor de lange termijn”, aldus Rudy.