Belgische ondernemingen in een complexer risicolandschap

​Belgische ondernemingen kijken vandaag naar een breder en complexer risicolandschap dan enkele jaren geleden. Naast de vertrouwde zorgen over regelgeving en concurrentiedruk wegen ook geopolitieke spanningen, handelsoorlogen, cyberdreigingen en technologische afhankelijkheid steeds zwaarder door. Daarmee schuift de risicoagenda van Belgische managers steeds dichter op naar die van internationale bedrijfsleiders. Dat blijkt uit onderzoek van consultant BDO Belgium.

Regelgeving blijft grootste zorgenkind

Regelgeving blijft met voorsprong het belangrijkste bedrijfsrisico in België. 38 procent van de bedrijfsleiders plaatst regeldruk in de top drie van grootste risico’s. Tegelijk verwacht de helft dat de combinatie van hoge belastingen en complexe regelgeving de concurrentiekracht van Belgische ondernemingen verder onder druk zet.

De impact daarvan is ook zichtbaar in de investeringen: 58 procent van de ondernemers is vandaag al intensief bezig met de voorbereiding op nieuwe regelgeving.

Koen Claessens, Global Head of Risk Advisory bij BDO, herkent die ontwikkeling: “Belgische en bij uitbreiding Europese bedrijven moeten vandaag een uitzonderlijk zware regeldruk verwerken. Het risico bestaat dat zoveel tijd en middelen naar compliance gaan dat strategisch risicobeheer, innovatie en groei naar de achtergrond verdwijnen. Compliance is noodzakelijk, maar mag nooit een doel op zich worden.”

Geopolitiek en technologie komen dichterbij

Ook geopolitieke risico’s zijn doorgedrongen tot het Belgische bedrijfsleven. 28 procent beschouwt handelsoorlogen en invoertarieven als een van de grootste bedreigingen voor de komende jaren, terwijl 27 procent geopolitieke spanningen in de top drie plaatst.

Daarnaast maakt 27 procent zich zorgen over technologische veranderingen en de toenemende afhankelijkheid van onder meer AI, cloudplatformen en digitale infrastructuur. Volgens Claessens schuilt daarin een dubbele uitdaging: bedrijven willen nieuwe technologie niet missen, maar moeten tegelijk vermijden dat ze er te afhankelijk van worden. “De oplossing is niet minder technologie, maar een bewuste aanpak van die afhankelijkheid, met voldoende aandacht voor governance, cyberveiligheid en risicobeheer.”

Cybercriminaliteit is dagelijkse realiteit

Cybercriminaliteit is intussen geen theoretisch risico meer. 54 procent van de Belgische ondernemingen kreeg er het voorbije jaar minstens één keer mee te maken. 30 procent werd slachtoffer van phishing, 13 procent werd gehackt, 13 procent kreeg te maken met een datalek en 10 procent moest losgeld betalen.

Ook voor de toekomst blijft de bezorgdheid groot. De helft ziet phishing als belangrijkste cyberrisico, gevolgd door datalekken (46 procent) en operationele stilstand (40 procent). Toch voorziet 32 procent van de ondernemingen nog geen structurele opleidingen rond cyberveiligheid.

“Cyber is geëvolueerd van een IT-risico naar een strategisch bedrijfsrisico. De vraag is niet langer óf een onderneming met een cyberincident te maken krijgt, maar wanneer. Weerbaarheid begint daarom niet bij technologie, maar bij leiderschap, processen en een sterke risicocultuur”, zegt Claessens.

Belgische bedrijven onder dubbele druk

Naast geopolitieke en technologische dreigingen blijft ook concurrentie een belangrijk aandachtspunt. 29 procent van de Belgische ondernemers plaatst concurrentiedruk in de top drie van grootste bedrijfsrisico’s.

“Belgische ondernemingen bevinden zich vandaag in een dubbele realiteit. Ze worden geconfronteerd met dezelfde geopolitieke en technologische risico’s als internationale bedrijven, maar opereren tegelijk in een thuismarkt met hoge kosten en complexe regelgeving. Net daarom wordt risicobeheer steeds meer een strategische hefboom voor competitiviteit”, besluit Claessens.

Volgens BDO maken in dat onzekere klimaat niet noodzakelijk de bedrijven die de minste risico’s nemen het verschil, maar wel degene die risico’s tijdig herkennen, goed inschatten en er doordacht op anticiperen.