"We hebben alles om te slagen. Behalve de durf"

Foto
Peter De Keyzer, Founding Partner Growth_Inc.
"België is gebouwd voor het status quo", zegt econoom Peter De Keyzer. Europa heeft het talent, het kapitaal en de universiteiten om de wereld mee te bepalen, maar het durft niet te verliezen en dus ook niet te winnen. Een gesprek over radicale ambitie, de handelsoorlog die Europa tegen zichzelf voert en de rol van de CFO in een wereld die niemand kan voorspellen.
Wie Peter De Keyzer vraagt wat er schort aan de Belgische economie, krijgt geen klaagzang over de belastingdruk. Hij wijst naar de spiegel. "Als het over onze economie gaat, kijken mensen veel te veel naar boven. Naar het klimaat, de geopolitiek, de handelstarieven. Naar een overheid die met subsidies en premies voor groei moet zorgen. Maar een beter werkend land begint niet bij een overheid met een geweldig plan. Het begint bij mensen die zelf iets beter willen doen en zelf vooruit willen gaan."
Dat is wat hij radicale ambitie noemt: meer ondernemerschap, meer eigen verantwoordelijkheid, de lat hoger leggen voor jezelf en je omgeving. En een burgerschap dat de begroting niet ziet als een grote snoepwinkel, waar je zo weinig mogelijk betaalt en zo veel mogelijk uithaalt. "We kijken naar het journaal om te horen wat de regering beslist heeft. Maar of een land dynamisch is, hangt daar niet van af. Het hangt af van mensen die zelf iets durven."
Lagere belastingen of hogere subsidies zijn voor hem dus niet het eerste antwoord. "Als mensen het zelf harder willen, komt de groei vanzelf."
Een handelsoorlog tegen onszelf
Waarom Europa achterop raakt tegenover de Verenigde Staten en China, verklaart Peter met twee hinderpalen. De eerste is een interne markt die die naam niet verdient. "We zijn nog altijd 27 marktjes, elk met hun eigen gewoonten en regels." Het Internationaal Monetair Fonds becijferde dat die interne barrières neerkomen op een impliciete heffing van 44 procent op goederen en 110 procent op diensten. "Eigenlijk voeren we een handelsoorlog tegen onszelf."
De tweede hinderpaal is onze afkeer van risico. Hij herinnert aan een Vlaamse minister van Economie die op de vraag waarin hij belegde, antwoordde dat hij alleen een spaarrekening had. "Met sparen alleen gaan we het niet halen." Volgens cijfers van Dealroom hebben Europeanen samen 55.000 miljard euro belegd vermogen, waarvan 15.000 miljard bij pensioenfondsen en verzekeraars. Slechts 0,1 procent daarvan gaat naar durfkapitaal. "Als we risico willen nemen, moeten we ook leren omgaan met mislukkingen. Vandaag vraagt iedereen bij een mislukte investering meteen hoe dat mis is kunnen gaan."
Een kwart van de unicornstichters
Peter is nadrukkelijk geen doemdenker. Hij haalt Dealroom-cijfers aan over de 6.900 mensen wereldwijd die een bedrijf oprichtten dat later meer dan een miljard dollar waard werd. Veertig procent van de oprichters komt uit de Verenigde Staten, een kwart is Europeaan. "Daarmee staan we op de tweede plaats. Ons onderwijs, ons onderzoek, onze ondernemerscultuur: dat doen we goed."
Het probleem zit in wat daarna gebeurt. Van die Europese stichters bouwde 42 procent zijn unicorn uiteindelijk in de VS. "Die mensen zijn daar miljardair geworden. Dat hadden ze hier ook kunnen worden. Als we hen hier houden, winnen we van vandaag op morgen enorm veel welvaart." Het knaagt aan hem. "Ik wil dat wij Europeanen de zelfrijdende auto"s ontwikkelen en de raketten lanceren. Vandaag zie ik dat elders gebeuren."
Schaf regels af
Waar moet het beginnen? Het antwoord komt zonder aarzelen. "Schaf regels af. En voer als Europa twee, drie jaar lang geen nieuwe in." Hij noemt de AI Act en de GDPR, en de recente verpakkingsregels die een kleine webshop verplichten om in elk exportland te melden hoeveel pakjes die verstuurt en hoeveel CO2 wordt verbruikt. "Een aantal Belgische webshops heeft beslist om niet meer naar de rest van Europa te exporteren. Het kost te veel."
Al die regels vertrekken altijd vanuit goede bedoelingen, geeft hij toe. "Maar wie alle risico"s wil uitsluiten, maakt ook de groei, de welvaart en de innovatie onmogelijk. Met de regels van vandaag hadden we nooit een stoommachine gebouwd. Die was veel te gevaarlijk. Een risico is niet leuk wanneer het zich voordoet, maar op lange termijn koop je er wel groei en welvaart mee. Al onze vooruitgang en welvaart is gebouwd op mensen die risico"s hebben genomen. Maar dat schijnen we vergeten te zijn."
Ook de arbeidswetgeving speelt mee. Een Amerikaans techbedrijf kan voor een experiment duizenden mensen aanwerven en, als het niet werkt, snel weer afbouwen. "Hier bereken je eerst of je het je kunt veroorloven om die mensen binnen negen maanden weer te laten gaan. Goed voor wie beschermd is, maar op lange termijn verliezen we er allemaal bij." Zijn voorstel aan de beleidsmakers is eenvoudig: wie meer dan 500 miljoen euro investeert, krijgt gegarandeerd binnen drie maanden een vergunning. "Dan komt het kapitaal vanzelf. Daar is niet veel voor nodig. Het is een kwestie van attitude."
Dat voorstel schreef hij neer kort na de verkiezing van Donald Trump, toen hij zag hoe bedrijven naar de VS trokken omdat het investeringsklimaat er zo gunstig was. Een pleidooi om België te besturen als een bedrijf is het niet, benadrukt hij. "Maar je moet je wel afvragen hoe dit land er binnen twintig jaar moet uitzien, en alles wat je doet in functie daarvan zetten. Wie begint bij petities en procedures, zal alle regels hebben nageleefd. Maar groei en welvaart blijven er dan niet meer over."
Gebouwd voor stabiliteit
[...]
Dit is deel 1 van het interview met Peter De Keyzer, Founding Partner Growth_Inc..
6K
Volg ons op Linkedin en sluit je gratis aan bij de grootste Finance-community van België.






