De Belgische overnamemarkt, a safe space?

​Na een periode van opvallende groei lijkt de Belgische overnamemarkt in 2025 wat gas terug te nemen. Waar eerdere jaren gekenmerkt werden door een stroom aan deals, zorgen geopolitieke spanningen, economische onzekerheid en langere doorlooptijden vandaag voor meer voorzichtigheid. Toch blijft de Belgische markt in beweging, met ondernemers, investeerders en adviseurs die zich aanpassen aan de veranderende realiteit.

Het transactievolume van de Belgische overnamemarkt is in 2024 met een kwart gekrompen. Waar staan we op dit moment?

Willem De Loore: “Geopolitieke spanningen, onder meer het beleid in de VS, hebben duidelijk roet in het eten gegooid. Aan het begin van 2025 was er een bepaald optimisme aangezien er een einde leek te komen aan een periode van aanhoudende onzekerheid, maar dat is de laatste maanden wel veranderd. Er zijn nog veel deals in België, maar er is ook nog veel onzekerheid.”

Veerle Buyl: “Ons cliënteel is voornamelijk actief in de kmo-sector, die blijft - wat M&A betreft - ondanks de geopolitieke tendensen relatief stabiel.”

Olivier Limage: “België is natuurlijk een redelijk kleine markt voor M&A. Één of twee grote deals maken een jaar weer goed. Door macro-economische onzekerheden waren de processen de afgelopen jaren wat trager, nu ook nog. Zeker in de eerste helft van dit jaar hebben we gezien dat bepaalde processen meer tijd in beslag nemen en soms zelfs gepauzeerd worden.”

Dominique Vansteenkiste: “Inderdaad, dat merkten ook wij op. De omlooptijd en het proces zelf duren veel langer.”

Willem De Loore: “In vergelijking met onze omliggende landen zoals Nederland, Frankrijk, Duitsland en het VK is de Belgische M&A-markt minder afhankelijk van large-captransacties. Daarom zien we daar typisch grotere schommelingen in transactievolume.

De pauzeknop werd vermeld, die kan je toch niet in elke fase van zo’n proces indrukken?

Olivier Limage: “Nee, zeker niet, liever voor de lancering van het proces. Recent nog zaten we in de laatste fase van een acquisitie, maar uiteindelijk beslisten we toch om te wachten met de verdere ontwikkelingen vanwege externe factoren.”

Willem De Loore: “Investeerders hechten uiteraard veel belang aan de meest recente cijfers. We hebben de laatste jaren regelmatig gezien dat minder goede kwartaalupdates ervoor kunnen zorgen dat processen worden gepauzeerd of zelfs stopgezet.”

Francis Delabie: “We hebben meegemaakt dat een verkoopproces startte in september 2021, enkele maanden later besliste Poetin om Oekraïne binnen te vallen. Op die momenten zie je natuurlijk de cijfers dalen en moet je constateren dat de beloofde groei er niet zal zijn. In zo’n geval gaat het project inderdaad op pauze of wordt het afgelast.”

In welke mate hebben geopolitieke spanningen een impact op de M&A-markt?

Willem De Loore: “Er is zeker een impact, maar ik denk dat bedrijfsleiders en aandeelhouders nu ook wel gewend zijn aan langere periodes van onzekerheden. In de huidige M&A-markt is het ontwikkelen van een langetermijnstrategie cruciaal zodat je voorbij onzekerheden kan kijken die op korte termijn spelen.”

Dominique Vansteenkiste: “Inderdaad. Hoe belangrijker je target is, hoe meer onzekerheid of risico’s je wil nemen. Als het eerder iets nice to have is, ga je makkelijker op de pauzeknop drukken. Als het target aantrekkelijk genoeg is, kijk je verder dan die tijdelijke onzekerheden.”

Binnen de overnamegolven zien we verschuivingen van sector naar sector over de jaren heen. Waarmee heeft dat te maken?

Veerle Buyl: “Zoiets wordt gestuurd door digitalisering. Kleinere kantoren of bedrijven beseffen dat ze mee moeten met de stroom en zoiets houdt zware investeringen in. De reden om de krachten te bundelen, is dat ze die investering dan niet alleen moeten maken.”

Sofie Bouwen: “De krapte op de arbeidsmarkt als criterium is aan het verminderen. Al denk ik niet dat het daarvoor echt een reden was voor consolidatie. Het lost je probleem niet meteen op, want je krijgt er net een klantenbasis bij.”

Francis Delabie: “Wij focussen ons op kleinere bedrijven om finance te implementeren. Ze hebben vaak een business idee en de nodige kennis van zaken, en de nood om te groeien. Ofwel blijf je op hetzelfde niveau hangen en heb je het risico op termijn te verdwijnen omdat er andere groter worden. Ofwel ga je mee in een groter verhaal, investeer je mee, en groei je mee.”

Emotionele betrokkenheid

Veerle Buyl: “De kwaliteit van een deal is zeer belangrijk en heeft een grote impact op het proces. Er hangt ook veel af van het verwachtingspatroon van de verkoper. Als die geen match ziet duurt het proces zeer lang. Ondernemers mogen een M&A-proces zeker niet onderschatten, het vergt heel veel energie.”

Sofie Bouwen: “Klopt, als ondernemer ben je hoe dan ook emotioneel betrokken. De emotionele component neem je voor een groot stuk mee doorheen het traject en dat roept natuurlijk de vraag op: in hoeverre heb je vat op die emotionaliteit?”

Annemie Devos: “Ook al gaat het over een heel strategische beslissing met duidelijke cijfers, als mens heb je bepaalde verwachtingen zodra je betrokken bent in een M&A-proces, maar dat wil nog niet zeggen dat die deal ook slaagt en je verwachtingen vervuld worden. Een earn-outstructuur kan in dat opzicht een waardevol instrument zijn: het biedt een oplossing om uiteenlopende verwachtingen tussen koper en verkoper te overbruggen.”

Francis Delabie: “Inderdaad, als de koper en verkoper dezelfde taal spreken, dan gaan ze elkaars punten ook beter begrijpen, want dan kan je verwachtingen beter schetsen. Als het over private equity gaat, ligt dat wat moeilijker, omdat je daar die band mist. Dan kan het inderdaad dat de verkoper zich misbegrepen voelt.”

Olivier Limage: “Daarom zijn family offices zeer nuttig. Ze vormen vaak een goede eerste stap in de ervaring met financiële investeerders, waarna je family offices aan private equity kan verkopen. Want, voor veel ondernemers is hun bedrijf echt hun kind. Family offices bieden meer gesprekken tussen ondernemers die weten hoe belangrijk mensen zijn. Voor hen zijn gesprekken rond private equity over groei en marges soms iets te brutaal.”

Is er nood aan andere dealstructuren, ook bij private equity?

Willem De Loore: “Niet per se, maar je moet op voorhand goed nadenken hoe je het gaat aanpakken. Een overname waarbij integratie centraal staat vraagt een andere structuur dan een transactie waarbij de bedrijven zelfstandig blijven bestaan. Daarnaast zoeken partijen in een volatiele markt wel vaker naar mechanismen om risico’s te spreiden en tegelijk de langetermijnstrategie te bewaken.”

Olivier Limage: “Wanneer men spreekt over private equity, lijkt het soms alsof er maar één soort van bestaat, maar dat is natuurlijk niet het geval. De ene is ongeveer zoals een family office en wil een partnerschap opbouwen met hun ondernemer. De andere is dan weer zeer operationeel gefocust en zal alleen maar een carve-out doen. In beide gevallen zijn de aanpak en structuur verschillend.”

Dominique Vansteenkiste: “Ik denk inderdaad dat de perceptie van private equity heel sterk veranderd is. Vandaag wordt het gezien als een mogelijkheid om te groeien. Omdat het een langetermijnverhaal is, biedt het meer rust aan de organisatie.”

Veerle Buyl: “Klopt. Het positieve aan private equity is dat ze vaak het bedrijf dat overgenomen is of waar ze instappen, professionaliseren. Het wordt ineens verplicht budgetten op te maken en vooruit te plannen, wat ze vroeger allemaal niet deden.”

Hoe stappen kopers in dit proces?

Veerle Buyl: “Je hebt in een M&A-proces altijd verschillende belangen. Enerzijds is er de koper, voor wie het echt van belang is om een bedrijf te kopen en daar een goede prijs voor te betalen. De verkoper heeft een heel ander perspectief, die vraagt zich eerst af: what's in it for me? Het hangt er dus echt van af wie er eerst met de vraag komt.”

Hoe kan AI een versterkende factor zijn voor jullie?

Francis Delabie: “Bij ons is AI nog niet echt een hot topic. Maar wij werken voornamelijk met kleinere bedrijven waar je al blij mag zijn dat er iéts van data is. Ik kan me wel voorstellen dat AI echt een voordelige tool kan zijn in M&A-processen.”

Dominique Vansteenkiste: “AI gebruiken we louter ter ondersteuning. We gebruiken het om checks uit te voeren of grote documenten samen te vatten, maar het neemt geen grote zaken over.”

Annemie Devos: “Inderdaad, ik vind generatieve AI een goede assistent, maar er is zeker een risico dat het in de toekomst een impact zal hebben op de werkgelegenheid en er mensen door uitgespaard gaan worden.”

Willem De Loore: “Je weet dat AI een belangrijke rol gaat spelen in de toekomst en dat heeft ook een impact op de M&A-markt. Je merkt duidelijk dat dit steeds hoger op de agenda’s van bestuurders en aandeelhouders komt te staan.”

Veerle Buyl: “Wij gebruiken LegalFly voor het opzetten van contracten, maar ook voor het screenen ervan tijdens de due diligence fase. Waar we vroeger elk contract moesten doorscrollen, gebeurt dit nu in een mum van tijd. Het versnelt het proces, maar het vervangt absoluut niet de menselijke insteek.”

Olivier Limage: “Het is zeer nuttig dat AI een dataroom kan voorbereiden, of lange documenten kan samenvatten. Het maakt ons efficiënter, want we hebben meer tijd om op belangrijke dingen te focussen. Maar bij een M&A-proces draait het voornamelijk om advies. En het zal nog erg lang duren voordat AI dat kan geven.”