De financiële sector heeft nood aan meer vrouwelijke rolmodellen die zich durven uit te spreken

​De financiële wereld staat bekend als een mannenbastion. Hoe kan hier verandering in gebracht worden en welke drempels blijven hardnekkig? FDmagazine bracht drie vrouwen uit het werkveld samen om een stand van zaken te maken.

De financiële sector wordt dikwijls gezien als een typische mannenwereld. Is dat beeld nog terecht? “Dat beeld klopt zeker nog, hoewel daar de laatste jaren verandering in begint te komen”, stelt Jolien Brouwer, Client Director ETF. De afgelopen jaren is er dus verbetering merkbaar en zijn vrouwen beter vertegenwoordigd in de sector dan vroeger. “Zeker aangezien we van zeer ver komen. De afgelopen vijftig jaar hebben we veel gerealiseerd, en dat geeft me hoop”, zegt Ann Vandingenen, onderneemster en oprichter van The Money Mom, een platform dat vrouwen en medewerkers in bedrijven helpt hun financiële gezondheid te versterken.

Toch verdwijnen heel wat vrouwen na verloop van tijd uit de sector. “Het grootste knelpunt ontstaat wanneer vrouwen kinderen krijgen. Op dat moment missen ze vaak de promotiekansen die hun mannelijke collega’s krijgen. Nadien kunnen ze dat maar moeilijk inhalen”, aldus Laurence De Munter, beleggingsstrateeg bij de familiale vermogensbeheerder SDM.

Daarom duiken we tijdens het gesprek dieper in op dit thema. We gaan na waarom vrouwen afhaken in de sector, alsook wat er concreet kan gedaan worden om de financiële wereld toegankelijker, diverser en inclusiever te maken. Daarbij staan onze panelleden ook stil bij de rol van de financiële media. Hun boodschap aan jonge vrouwen is echter duidelijk: “De financiële sector is razend interessant. Elke dag ziet er anders uit en daardoor leer je enorm veel bij”, benadrukt Laurence.

De financiële wereld staat bekend als een ‘mannenwereld’. Hoe hebben jullie dit ervaren en veranderde dat beeld?

​Jolien Brouwer: “Het is inderdaad nog echt een mannenwereld, hoewel hier de laatste jaren verandering in begint te komen. Voor mij zijn er twee redenen waarom er nog relatief weinig vrouwen in de sector werken. Enerzijds zijn de startersfuncties voornamelijk gericht op kenmerken die wat meer bij mannen aansluiten, denk daarbij aan sterke analytische functies. Kenmerken die meer bij vrouwen horen, komen meestal pas later in de carrière naar voren, als je een managementfunctie of coachende rol krijgt.

Anderzijds is er het probleem dat er weinig vrouwelijke rolmodellen zijn in de financiële sector. Bovendien krijgen vrouwen aan het begin van hun carrière structureel minder kansen. Daardoor zijn er later minder vrouwen beschikbaar voor hogere functies.”

Laurence De Munter: “Toen ik in de sector begon te werken, waren er ruwweg ongeveer evenveel mannen als vrouwen actief. Dus dat zat goed, maar achteraf zag je inderdaad dat er een groot probleem ontstaat wanneer vrouwen op een gegeven moment aan kinderen willen beginnen. Dat vond ik zelf ook het moeilijkste moment, want eens je zwanger wordt, krijg je niet meer dezelfde promotiekansen. Zo raak je achterop in je carrière en het is dan heel moeilijk om die achterstand nog in te halen.

Bovendien valt het me op dat mannen meer gepassioneerd bezig zijn met geld dan vrouwen. Ik merk ook in mijn omgeving dat vrouwen amper het economische en financiële nieuws volgen en ook niet over beleggingen willen praten. Dat vind ik zeer spijtig, want daardoor zijn financiën en geld vaak nog een no-go-topic voor vrouwen.”

Ann Vandingenen: “Ik kan dit enkel onderschrijven. Toch denk ik dat er al een serieuze verbetering merkbaar is, zeker aangezien we van zeer ver komen. De afgelopen vijftig jaar hebben we veel gerealiseerd, en dat geeft me veel hoop.

Wanneer ik met andere vrouwen over geld en financiën spreek valt het me op, dat dit helemaal niet evident is. Heel veel vrouwen zeggen me dat ze dat soort zaken volledig aan hun man overlaten, omdat ze er niets van weten. Als ik dan doorvraag, komt bij velen naar boven dat ze het onderwerp te complex vinden en ze ook een beetje een afkeer van geldzaken hebben. Het is daarom essentieel om te laten doorsijpelen dat het belangrijk is dat je als vrouw financieel onafhankelijk bent en je geldzaken zelf in handen neemt. Ik merk dat jonge vrouwen hier meer in geïnteresseerd zijn. Zoals al aangehaald werd, nemen vrouwen vaak nog veel van de zorgtaken op, wat hen soms in de weg zit in hun carrière. Daar zijn geen pasklare oplossingen voor te vinden, maar dat zal wel veranderen.”

Wanneer haken vrouwen vooral af: tijdens hun opleiding, aanwerving, doorgroei of op een ander punt?

Laurence De Munter: “Tijdens mijn studies vond ik niet echt dat er veel meer mannen dan vrouwen waren. Toen we voor het eerst werk zochten, kozen de vrouwen vaker voor functies met meer soft skills, zoals audit en boekhouding. Dit terwijl de mannen makkelijker kozen voor pakweg asset management of investment banking. Dat zijn meestal sectoren die heel zwaar en veeleisend zijn en waar je minder vrouwen aantreft. Tegelijk zijn het juist de sectoren die het best betaald worden. Dat zorgt ervoor dat heel wat vrouwen inderdaad afhaken, vaak rond het moment dat ze een gezin vormen. Veel vrouwen wijken ook uit naar andere functies binnen de financiële sector, zoals marketing en sales.”

Ann Vandingenen: “Ik heb zelf niet in de financiële sector gewerkt, maar op vlak van studies heb ik dezelfde ervaring. Veel van de vrouwen uit mijn studiejaar werkten nadien in de bankwereld, omdat die zekerheid bood in een toen moeilijke jobmarkt. Veel van hen werken er nog steeds, maar zoals gezegd niet in de harde sectoren als investment banking. Ik ben het er mee eens dat dit vrouwen minder aanspreekt. Ze hebben minder de drang om zich te manifesteren, het nodige ellebogenwerk te doen en extreme uren te kloppen.

De vraag is ook of dat nodig is? Je moet zelf voelen of dat echt jouw ding is. En ik denk dat vrouwen sneller kunnen toegeven dat dit niet het geval is en liever een job kiezen die ze beter kunnen managen.”

Jolien Brouwer: “Ik ben zelf in investment banking begonnen. Uiteindelijk ben ik daar vertrokken omdat de puur analytische aard van de rol me minder lag. Ik sluit me aan bij wat er gezegd werd over de nood aan ellebogenwerk. Mannen zijn daar gewoon wat beter in en ze worden ook eerder opgemerkt. Daardoor krijgen mannen bijgevolg meer kansen en projecten en maken ze sneller promotie dan vrouwen. Dat werkt op zich dan weer demotiverend voor vrouwen.

Als vrouw is het dus belangrijk om te beseffen dat het niet allemaal vanzelf zal komen, ook al werk je net zo hard als je mannelijke collega’s. Je hebt interne katalysators nodig, mentoren die het voor jou opnemen en ervoor gaan zorgen dat je effectief gezien wordt. Dat hebben vrouwen echt veel meer nodig dan mannen. Al moet je als vrouw ook iets meer je hand opsteken, benadrukken wat je gerealiseerd hebt en kansen vragen om je te kunnen bewijzen. Volgens mij haken veel vrouwen in de financiële sector af omdat ze zich niet gewaardeerd voelen in wat ze doen.”

Welke maatregel zouden jullie zelf voorstellen om die kloof in de financiële wereld te verkleinen?

Ann Vandingenen: “Ik merk vooral dat veel vrouwen vragen om dit soort onderwerpen op een toegankelijkere manier te brengen. Het taalgebruik over geld en finance is nog heel hoogdravend. Het taboe over geld en financiële stress moet ook verdwijnen. Er leeft nog zeer veel financiële stress bij vrouwen en die is meestal onbespreekbaar. Bewustwording is dus zeer belangrijk, alsook het besef dat je zeker niet alleen staat met dat soort problemen. Dat is niet direct een probleem voor vrouwen die in de financiële sector werken op zich. Maar het is belangrijk om de bestaande geldtaboes te doorbreken en geld en financiën makkelijker bespreekbaar te maken.”

Jolien Brouwer: “Volgens mij zijn er vooral meer vrouwelijke rolmodellen nodig in de sector, die zich durven uit te spreken. Ik benadruk bewust dat durven, want voor veel vrouwen is dat een drempel waar ze overheen moeten. Het is echt belangrijk dat jonge vrouwen in de financiële sector vrouwelijke voorbeelden zien, waar ze zich aan kunnen spiegelen.

En zoals Ann al benadrukte, is ook toegankelijke taal belangrijk. Zo kan je vrouwen sneller overtuigen om bijvoorbeeld te starten met beleggen. De sector praat nog te vaak met een typisch mannelijke stem. In Nederland zie ik hier al veel rond gebeuren. Een aantal spelers hebben bijvoorbeeld een hele afdeling private banking voor vrouwen opgericht. Want vrouwen staan financieel steeds meer op hun eigen benen en hebben bijgevolg meer de mogelijkheid om zelf te beleggen.”

Laurence De Munter: “Ik denk dat het belangrijk is om de perceptie over de financiële sector bij te stellen. De financiële crisis ligt nog niet zo heel ver achter ons en bezorgde de sector een negatief imago. Niemand wou toen in de financiële sector werken, gezien de schandalen. Het is deels een veralgemening, maar veel vrouwen zagen het ook nog echt als een mannenwereld, die ze niet begrepen en waar ze liever niet in terechtkwamen. Nu is er langzaam meer regelgeving ontstaan en veel vrouwen hechten ook belang aan duurzaamheid. De financiële sector moet dus veranderen en vrouwen moeten er meer voor warmgemaakt worden.

Ook de perceptie rond geld moet veranderen. Vrouwen moeten vaker de boodschap krijgen dat ze zelf kunnen beleggen. Er moet benadrukt worden hoe interessant en boeiend beleggen kan zijn en hoeveel je ermee bijleert. Voor mijzelf is het elke dag weer enorm boeiend om in de beleggingswereld actief te zijn en steeds weer bij te leren.”

Wat kan er op dit vlak verbeteren in de financiële media?

Ann Vandingenen: “Er wordt nog te vaak gezegd dat geld een doel op zich is. Het draait om zoveel mogelijk rendement, terwijl geld net een middel is om een mooi leven te leiden en vorm te geven. Als dat kan veranderen en er meer wordt gefocust op de goeie aspecten van geld, zou dat zeker helpen.”

Jolien Brouwer: “We hebben het nu vooral gehad over mannen en vrouwen in de financiële sector. Diversiteit gaat veel breder, en laten we het benoemen: het blijft vooral een witte mannenwereld. Dus ik denk nogmaals dat het heel belangrijk is om mensen aan het woord te laten die juist niet in dat plaatje passen. Dus op het moment dat je iemand hebt die op een of andere manier anders is, laat die dan zichtbaar zijn. Want uiteindelijk gaat dat ervoor zorgen dat je een meer diverse groep van mensen kan aantrekken. Het is nu eenmaal bewezen dat meer diverse teams betere beslissingen maken dan homogene teams.”

Laurence De Munter: “Je kan die verhouding man/vrouw niet zomaar tot een evenwicht duwen. Die vrouwen in kwestie moeten ook echt geïnteresseerd zijn. Zelf krijg ik herhaaldelijk de vraag om te komen spreken of aandelen te tippen, net omdat ik een vrouw ben. Ik doe dat met plezier en ik wil vooral andere vrouwen motiveren. Het kan ook helpen om er met vriendinnen over te praten. Ik blijf erbij dat de financiële wereld echt enorm boeiend is, die boodschap mag zeker nog meer uitgedragen worden.”

Wat zou je jonge vrouwen die twijfelen over een carrière in de financiële wereld willen meegeven?

Jolien Brouwer: “Net als Laurence wil ik nog eens benadrukken dat het een fantastische sector is om in te werken. Als je er als vrouw gaat werken, zoek dan vanaf dag één een mentor of coach binnen de organisatie die je verder helpt.

Veel hangt natuurlijk ook af van de functie, of je dus eerder kiest voor compliance, sales of een rol als analist. En als je een functie wil in investment banking moet je jezelf de vraag stellen of je bereid bent daar de komende jaren de nodige inspanningen en investeringen voor te doen. Ik wou dat iemand me daar aan het begin van mijn carrière in had geholpen, want ik miste dat soort begeleiding. Ik zou ook aan de sector willen meegeven dat men echt moet inzetten op mentors die vrouwen ondersteunen, en het voor hen opnemen. Dat moet dan ook iemand zijn waar je mee kan overleggen en met wie je je twijfels kan bespreken.”

Laurence De Munter: “Toen wij als jonge vrouwen in de sector begonnen, leefde het mantra: ‘lean in, go for it.’ Wees dus proactief en zoek naar oplossingen. Dat enthousiasme en die drive moet je uitdragen als je naar meetings gaat. Stel vragen, laat je zien en toon dat je er bent. Kortom, ga ervoor. Probeer niet altijd zelf de beste te zijn, help ook het team, kom met oplossingen en denk proactief. Doe niet gewoon enkel je job, denk mee hoe het anders en beter kan. Dat is echt een belangrijke houding.”

Ann Vandingenen: “Veel jonge vrouwen hebben last van het impostersyndroom. Vrouwen zien vacatures en twijfelen of ze geschikt zijn voor de functie, terwijl mannen daar minder last van hebben. Vrouwen moeten zich daar bewust van zijn en zich niet te klein maken. We moeten ook af van het idee dat er iets mis is met fouten maken en falen. Zolang je eruit leert, hoort dit bij het leerproces. Wees dus niet bang, ga ervoor, leer bij en blijf vooruit gaan.”