‘Niet het geslacht telt, maar de vaardigheden die je toevoegt’

​Christel Dumas, professor financiën aan de ICHEC Brussels Management School, probeert al haar volledige carrière de financiële sector inclusiever, eerlijker en duurzamer te maken. Haar expertise bracht haar in de bestuurskamer. Christel zetelt in verschillende raden van bestuur van banken, verzekeraars en andere financiële instellingen. Onlangs werd ze verkozen tot voorzitter van Towards Sustainability, het Belgisch label dat een minimale standaard wil garanderen voor duurzame beleggingsfondsen.

Verschillende studies tonen een verband tussen genderdiversiteit en betere bedrijfsresultaten: zo zagen Credit Suisse (2019), McKinsey (2020) en Bloomberg Intelligence (2024) dat bedrijven met meer vrouwen in bestuurs- of leidinggevende functies vaak sterker presteren. Toch nuanceert Christel: in haar eigen onderzoek vond ze geen duidelijke causale relatie. “De onderliggende mechanismen zijn subtieler en sterker afhankelijk van context dan eenvoudige correlaties doen vermoeden.”

Volgens Christel vergt echte vooruitgang een brede cultuurverandering, met inspanningen op alle niveaus: opleidingen, doorgroeikansen, mentorschap, rolmodellen en organisaties die uiteenlopende werkstijlen erkennen en benutten. “Het gaat niet om mensen die sterk genoeg moeten zijn”, aldus Christel. “Organisaties moeten slim genoeg zijn om verschillende vaardigheden te waarderen.” Regels, zoals de EU-richtlijn die veertig procent vrouwen in bestuurskamers beoogt, helpen maar volstaan niet: quota vullen stoelen, cultuur geeft mensen ruimte. Wie alleen op aantallen stuurt, krijgt diversiteit zonder impact.

De financiële sector boekt volgens Christel vooruitgang, al blijft er werk aan de winkel. Uit het jaarverslag van Women in Finance blijkt dat het aandeel vrouwen in de sector stilaan dat van mannen benadert. In bestuurskamers gaat het trager, maar de stijging van 21% naar 27% in één jaar vindt ze betekenisvol: geen toevallige uitschieter maar een trend. “De vraag is niet of genderdiversiteit werkt,” legt ze uit, “maar welke vaardigheden en waarden we nodig hebben om complexe uitdagingen aan te pakken.”

Daarmee komt ze bij haar kernbegrip: ethics of care, of zorgzaam leiderschap, dat relaties, context en verantwoordelijkheid centraal zet. “Een sector die op vertrouwen steunt kan niet alles herleiden tot puur rationele efficiëntie. Je hebt empathie nodig, de wil om te luisteren en aandacht voor wat je niet meteen ziet. Dat zijn geen ‘vrouwelijke’ eigenschappen, maar vaardigheden die iedereen kan ontwikkelen.”

Hoger onderwijs

Die aanpak neemt ze ook mee in het hoger onderwijs. Volgens haar werken hogescholen nog te vaak naast elkaar, waardoor kwaliteit versnipperd raakt. Daarom startte ICHEC samen met andere businessscholen gezamenlijke business labs, waar studenten in één team aan bedrijfsopdrachten werken. “Samenwerking levert inzichten op die geen enkele instelling alleen kan bereiken. Die gezamenlijke denkkracht hebben we ook in bestuurskamers nodig.”

Binnen ICHEC kreeg ze ruimte om te experimenteren. De hogeschool heeft een vrouwelijke meerderheid in de raad van bestuur en benoemde zestien jaar geleden als eerste een vrouwelijke decaan. “Ik had het geluk bondgenoten te ontmoeten, mannen en vrouwen, die me aanmoedigden mijn stem te laten horen. Dat heeft iedereen op een bepaald moment nodig.”

Minderheid

Christel koppelt haar onderzoek aan haar eigen loopbaan. “Ik heb een geprivilegieerde positie, maar was als bestuurder jarenlang in de minderheid: als vrouw, als een van de weinige Franstaligen en vaak als jongste aan tafel. Dat laatste verandert stilaan (lacht). Die positie gaf me onverwacht een voordeel: ik durfde me kwetsbaar op te stellen. Als ik een beslissing niet begreep, vroeg ik door. En dan merk je dat anderen zich hetzelfde afvragen.”

Die ervaring neemt ze mee in haar voorzitterschap van Towards Sustainability, waar bestuurders uit middenveld en financiële sector samenwerken. Dat leidt volgens haar niet tot spanningen, maar tot verrassende toenadering. Het Towards Sustainability-label belichaamt voor Dumas zorgend leiderschap op meerdere niveaus.

“Tijdens mijn eerste vergadering kende ik niet iedereen en wist ik niet wie welke organisatie vertegenwoordigde, maar je hoorde het verschil niet. Niemand verdedigde zijn eigen gelijk; er was een gedeeld besef dat de sector een minimumnorm nodig heeft om geloofwaardig te blijven.”

“Het is een vorm van geïnstitutionaliseerd zorgwerk”, verklaart Christel. “Het maakt afhankelijkheden zichtbaar die financiële markten vaak negeren: waardeketens, ecologische grenzen, toekomstige generaties. Het vraagt voortdurende aandacht, niet één evaluatiemoment.”

“Het label zoekt een evenwicht: geen voorschriften, wel duidelijke minimumvereisten. Voor genderdiversiteit sluit het bijvoorbeeld aan bij de Europese richtlijn. Sinds 2019 zijn de criteria twee keer volledig herzien om mee te evolueren met maatschappelijke behoeften, eisen van investeerders, wetenschap, nieuwe data en regelgeving. Sinds 2024 gebeurt de herziening gerichter, met focus op specifieke duurzaamheidskwesties, via stakeholderconsultaties en workshops.”

In de VS woedt intussen een ideologische strijd tegen ESG, diversiteit en alternatieve energie. “Sommige rechters benadrukken dat fondsbeheerders enkel de wettelijke plicht hebben om het hoogste rendement na te streven, niet om duurzaam te beleggen”, zegt ze.

Maar wat betekent dat precies? Een kortstondige piek, of een langetermijnvisie waarin duurzaamheid helpt risico’s te beperken? Voor Christel is dat laatste vanzelfsprekend: voor een pensioenfonds is het beste rendement een rendement dat standhoudt - per definitie duurzaam. Het Towards Sustainability-label weerspiegelt volgens haar die zorgzame vorm van leiderschap: een financiële sector die inclusief werkt, helder communiceert zonder te simplificeren, en vooruitgang ziet als een gezamenlijk proces in plaats van een wedstrijd.