‘We zijn verwend met goedkope bankfinanciering’

​95% van de Belgische kmo’s kijkt voor financiering uitsluitend naar de bank. Hierdoor blijven alternatieve financieringsvormen vaak onbekend of worden ze weggezet als te duur. Toch is er voor elk solide project een passende financieringsoplossing. We gaan in gesprek met Sophie Manigart, professor Corporate Finance aan Vlerick Business School, over de trends en opportuniteiten in het Belgisch financieringslandschap.

Goedkope Belgische bankfinanciering

​“95% van de kmo’s kent voor financiering niets anders dan de bank”, stelt Sophie. “Omdat Belgen grote spaarders zijn, beschikken onze banken over veel goedkoop geld dat ze efficiënt in de economie investeren tegen zeer scherpe tarieven.” Het contrast met onze noorderburen is opvallend. “Waar Nederlandse banken terughoudender zijn en hogere marges hanteren, zijn Belgische banken zeer ondernemingsgericht.”

Gebrek aan kennis

Die luxepositie heeft een schaduwzijde. De vanzelfsprekendheid van bankleningen zorgt voor een gebrek aan kennis over alternatieven. “Zodra de bank niet wil meestappen in een ambitieus dossier, wordt het project vaak simpelweg stopgezet”, vertelt Sophie. “De bank zou hier een gidsrol moeten opnemen en de ondernemer doorverwijzen naar plausibele alternatieven, maar die reflex ontbreekt nog te vaak.”

PMV: Onbekend is onbemind

Een van die alternatieven is de ParticipatieMaatschappij Vlaanderen (PMV). “PMV biedt een breed scala aan risicokapitaal. Bovendien assisteren ze ondernemers in hun zoektocht naar andere private mogelijkheden als een dossier niet bij hen past.” Toch blijft PMV vaak onbenut. Bovendien schrikt de prijs soms af. “Ook PMV moet een rendement krijgen dat het risico vergoedt. Het zijn geen gratis subsidies.”

Activa als onderpand

Hoewel venture capital en business angels vaak de media halen, zijn ze voor de gemiddelde kmo minder realistisch en zorgen ze verder voor controleverlies. Sophie wijst liever op alternatieven zoals Asset-Based Financing (ABF) of Revenue-Based Financing (RBF).

“Zodra je specifieke activa of een toekomstige inkomstenstroom hebt, kan je die aan het werk zetten. De financiering is dan direct gelinkt aan de groei.” Zowel voorraden, debiteuren als intellectueel eigendom kunnen als onderpand dienen. “In de VS is het belenen van intellectueel eigendom courant. In Europa komt dit moeizamer van de grond door de complexiteit van de waardebepaling. De Europese Commissie probeert dit wel te stimuleren.”

Financieringsmix als hefboom

Voor ambitieuze dossiers adviseert Sophie om een hefboom te creëren richting de bank. “Er bestaan financieringsvormen waarbij je geen aandelen afgeeft, maar die de bank toch beschouwt als quasi-eigen vermogen. Achtergestelde leningen bijvoorbeeld versterken je kredietwaardigheid omdat deze schuldeiser bij een faillissement pas als laatste wordt terugbetaald.”

Ook crowdlending past in die mix. Voor B2C-bedrijven fungeert dit bovendien als een krachtige marketingcampagne. “Je financiers worden je meest loyale ambassadeurs.”

Dergelijke opties worden vaak aanzien als zeer duur, maar Sophie nuanceert. “In vergelijking met een bancair krediet lijkt alles duur, maar deze prijzen zijn marktconform. Financiers moeten vergoed worden voor hun risico. Dat botst soms met onze Belgische cultuur, die een pak risico-averser is dan die van onze buurlanden.”

Bootstrapping

Ten slotte wijst Sophie op de kunst van bootstrappen, waarbij je groeit zonder extern kapitaal door slimme operationele keuzes. “Ondernemers begrijpen niet altijd dat je zaken kunt gebruiken zonder ze te bezitten. Huren of leasen wordt vaak over het hoofd gezien, terwijl het cruciaal is om je cashflow optimaal in te zetten voor groei.”